Brtka i Čubraković u tokovima italijanskih novih tendencija 60-ih

Retrospektivna izložba Mire Brtke, koja je pod naslovom Refleksije, u proleće 2021. godine priređena u Muzeja grada Beograda, otvorila je novo poglavlj, e kada je reč o vrednovanju i poziciji ove svestrane umetnice, čiji su život i stvaralaštvo podjednko vezani za prostor Italije, kao i Jugoslavije i Srbije. No, videćemo, ova izložba pokrenula je i niz međunarodnih inicijativa.

S druge strane, krajem 2022. godine u Umetničkoj galeriji "Nadežda Petrović“ u Čačku priređena je izložba Milene Čubraković, koja je obuhvatala slike, crteže i kolaže nastale u širokom vremenskom luku od njenog formativnog perioda 50-ih godina 20. veka, pa sve do smrti 2004. godine, što je do sada najobimnije predstavljanje njenog stvaralaštva u Srbiji. Iste, 1959. godine, kada i Mira Brtka, Čubraković se nastanjuje u Rimu, gde ostvaruje zapaženu karijeru, a njena dela deo su kolekcije ugledne Nacionalne galerije moderne i savremene umetnosti u Rimu. Obe umetnice, opredeljene za radikalnu apstrakciju, bile su članice međunarodne umetničke grupe Iluminasion, i imale značajne uloge u tokvima i formiranju italijanskih novih tendencija u umetnosti 60-ih godina 20. veka.

Repozicioniranje stvaralaštva Mire Brtke, kao i Milene Čubraković, bilo je polazana tačka istraživanja koje je, na inicijaticu Fondacije Mira Brtka, dovelo do ideje o rekonstrukciji tri značajne grupne međunarodne izložbe, održane u Italiji 60-ih godina 20. veka, koje su otvarale nove umetničke tokove. Izložbom naslovljenom "Nove tendencije 60-ih - 10 umetnika koji su činili umetničku scenu u Italiji 60-ih godina prošlog veka“, koju su Fondacija Mira Brtka i Galerija Arte organizovale u galeriji beogradskog Studentskog kulturnog centra, u decembru minule godine, načinjena je delimična rekonstrukcija ovih izložbi, na osnovu radova Japanaca Nabuja Abea i Šua Takahašija, Nemca Alda Šmida, Turkinje Genđaj Kaspači, Amerikanke Marše Hafif, Italijana Bruna Kontea, Paola Patelija, Antonia Frankinija, kao i naše dve umetnice.

Izložba u beogradskom Studentskom kulturnom centru, kao i dvojezično monografsko izdanje "Tokovi novih tendencija u Italiji “segmenti suinicijalne etape istraživanja o delovanju ovih umetnika unutar italijanske likovne scene 60-ih godina proteklog veka,koje je prevashodno zasnovano na ostavštini Mitre Brtke. Ovaj jedinstveni međunardoni poduhvat ujedno jeste i svojevrsna priprema i najava retrospektivne izložbe Mire Brtke koja bi ove godine trebalo da bude održana u Nacionalnoj galeriji moderne i savremene umetnosti u Rimu.

U emisiji govore: Julka Marinković, kustoskinja u Umetničkoj galeriji "Nadežda Petrović“ u Čačku, kao i članovi međunarodnog Naučnog saveta Fondacije Mira Brtka: prof. Franko Purini, arhitekta, dr Ludovika Rosi Purini, menadžerka u kulturi, dr Anđelo Bukareli, vizuelni umetnik i likovni kritičar, i istoričari umetnosti prof. dr Ješa Denegri, Sava Stepanov, i Miroslav Rodić, koosnivač Fondacije Mira Brtka.

Urednik i autor emisije: Danijela Purešević

Režija: Marko Šotra