Muzej zvuka – Dela Žana Mutona

Muton je u istoriji ostao zapamćen kao jedan od najznačajnijih kompozitora moteta u ranom 16. veku, ali i po tome što je bio učitelj Adrijana Vilarta, jednog od vodećih autora venecijanske škole. Kao i u slučaju mnogih drugih renesansnih autora, podaci o ranim godinama Žana Mutona su nepouzdani i retki, te se sa sigurnošću može tvrditi jedino da je 1477. godine imenovan za pevača i učitelja muzike u Crkvi Notr Dam u Nelu. Oko 1500. godine postao je učitelj muzike u Katedrali u Amijenu, tačnije vodio je dečački hor i bio zadužen za dnevna izvođenja misterija. Prve godine 16. veka donele su velike promene u statusu ovog autora – nakon imenovanja za učitelja polifonije i gregorijanskog korala u Crkvi Sen Andre u Grenoblu, Muton je 1503. godine, tokom posete kraljice Ane od Bretanje i njenog muža Luja XII, bez dozvole napustio crkvenu službu kako bi postao član kraljevske kapele. Ovaj mali skandal je nekoliko godina kasnije razrešen tako što je kompozitoru dozvoljeno da zadrži poziciju kanonika Crkve Sent Andre in absentia. Muton je do kraja života ostao vezan za francuski dvor – najpre kao muzičar u kraljičinoj kapeli, a nakon njene smrti, stupio je u službu njenoj supruga, Luja XII i naslednika, kralja Fransoa I. Iako nikad nije bio imenovan za kapelmajstora, čini se da je obavljao funkciju glavnog dvorskog kompozitora, stvarajući muziku za proslave važnih državnih događaja i proslava. Veliki poštovalac Mutonove muzike bio je i papa Leo X, koji je kompozitora imenovao za apostolskog notara.

Muton je ostavio značajan trag u razvoju renesansne muzike i kao kompozitor i kao učitelj. Ostalo je sačuvano njegovih devet magnifikata, petnaest misa, dvadeset šansona i preko sto moteta, od kojih je veliki broj bio štampan još tokom života kompozitora. Njegova dela poseduju sličnosti sa radovima Žoskena de Prea, pre svega zbog upotrebe tehnika kao što su dvostruka imitacija ili kanonski kantus firmus, ali je muzika francuskog kompozitora introvertnija i manje briljantna. Nežan polifoni tok Mutonovih kompozicija kao da je reflektovao mirnoću njegovog temperamenta i čvrstinu karaktera, uparene sa izuzetnim kontapunktskim majstorstvom.

Urednica emisije: Ivana Neimarević