Vremeplov (14. jun 2013)

Slavni srpski pesnik Jovan Jovanović Zmaj umro je 14. juna 1904. godine u Sremskoj Kamenici. Gimnaziju je učio u Halašu i Požunu (sadašnja Bratislava), a maturirao je u Slovačkoj Trnavi. Pre medicine koju je završio u Pešti, studirao je prava u Pešti, Pragu i Beču. Radio je kao lekar u Novom Sadu, Pančevu, Sremskim Karlovcima, Futogu, Beogradu, Zagrebu i Beču. Između 1890. do 1898. bio dramaturg Narodnog pozorišta u Beogradu. Prema oceni književne kritike njegova poezija predstavlja "pesnički izraz duhovnog i duševnog života srpskog naroda" u drugoj polovini 19. veka. Kao pesnik razvijao se pod uticajem srpske narodne poezije i lirike Branka Radičevića. Napisao je veliki broj rodoljubivih kao i političko-satiričnih pesama. Najviše je ostao upamćen kao dečji pesnik, neprevaziđen u srpskoj književnosti. Osnovao je i uređivao književni list "Javor", satirične listove "Zmaj", "Žiža", "Starmali" i poučni dečji list "Neven". Prevodio je sa ruskog, nemačkog, mađarskog i engleskog. Najpoznatija Zmajeva dela su: "Pevanija", "Đulići", "Đulići uveoci", pesnička legenda "Vidosava Branković", "Čika Jova srpskoj deci", šaljivi komad "Šaran".

Argentinski revolucionar Ernesto Če Gevara rođen je na današnji dan 1928. godine u mestu Rozario. Bio je marksistički revolucionar, kubanski gerilski vođa i teoretičar, lekar, diplomata i pisac. Diplomirao je medicinu u Buenos Ajresu 1953, potom otišao u Gvatemalu, zatim u Meksiko, gde je upoznao Fidela Kastra. Gevara je predstavljao jednu od ključnih ličnosti Kastrove revolucije na Kubi (1956-1959). Posle pobede revolucije postao je ministar privrede, a Kubu je napustio 1965. Lično se angažovao u pokretima za oslobođenje od diktatorskih režima putem gerilske borbe, najpre u Kongu, za vreme vladavine Moiza Čombea, a potom u Boliviji. CIA i bolivijska vojska uhvatili su Čea kod mesta La Igera a 8. oktobra 1967, i on je odmah sutradan ubijen. Njegov lik i danas, nekoliko decenija posle njegove smrti, predstavlja jedan od simbola i ikona društvene i političke revolucije širom sveta. Kao strog vojskovođa, potpuno posvećen svom revolucionarnom cilju, sa ogromnim moralnim autoritetom nad svojim trupama, ostao je kontroverzna ličnost od velike istorijske važnosti. Američki nedeljnik Tajm proglasio je Gevaru jednim od 20 najvećih svetskih ikona i heroja u okviru 100 najuticajnijih ljudi sveta 20. veka. Čuvena fotografija Ernesta Gevare, koju je načinio snimio Alberto Korda Dijaz, Akademija umetnosti u Merilendu proglasila je najpoznatijom fotografijom na svetu dvadesetog veka. Če Gevera je napisao dve knjige: "Uspomene na kubansku revoluciju", "Dnevnik iz Bolivije".

1777. - Kongres SAD usvojio simbole na zastavi

1811. - Rođena Harijet Bičer Stou, američka književnica
(Ličfild, 14. 06. 1811 - Andover, 01. 07. 1896)

1837. - Umro Đakomo Leopardi, italijanski književnik
(Rekanti, 29. 06. 1798 - Napulj, 14. 06. 1837)

1849. - Rođen Hugo Haberman, nemački slikar
(Dilingen, 14. 06. 1849 - Minhen, 27. 02. 1929)

1868. - Rođen Karl Landštajner, austrijski biolog i lekar, otkrio krvne grupe i RH faktor, nobelovac, datum njegovog rođenja obeležava se kao Svetski dan dobrovoljnih davalaca krvi
(Baden, 14. 06. 1868 - Njujork, 26. 06. 1943)

1890. - Rođen Ljubo Babić, slikar, kritičar i istoričar umetnosti
(Jastrebarsko, 14. 06. 1890 - Zagreb, 04. 05. 1974)

1907. - Žene u Norveškoj stekle pravo glasa

1917. - Streljani pukovnik Dragutin Dimitrijević - Apis i majori Ljubomir Vulović i Rade Malobabić, pripadnici organizacije "Crna ruka"

1930. - Rođen Predrag Palavestra, književnik i istoričar književnosti, akademik (Sarajevo, 14. 06. 1930)

1930. - Rođen Bora Kostić, fudbaler, najbolji strelac "Crvene zvezde", reprezentativac, osvajač zlatne medalje na Olimpijskim igrama u Rimu 1960. godine
(Obrenovac, 14. 06. 1930 - Beograd, 10. 01. 2011)

1935. - Rođen Dragiša Vitošević, književnik i književni kritičar
(Bare, 14. 06. 1935 - Kutina, 04. 08. 1987)

1940. - Nemci zauzeli Pariz u Drugom svetskom ratu

1943. - Poginuo Veselin Masleša, publicista,novinar i prevodilac, narodni heroj
(Banja Luka, 20. 04. 1906 - Sutjeska, 14. 06. 1943)

1946. - Rođen Donald Tramp, američki biznismen
(Kvins, 14. 06. 1946)

1947. - Rođen Ljubiša Pavković, harmonikaš, umetnički rukovodilac Narodnog orkestra RTB-a
(Beograd, 14. 06. 1947)

1954. - Otvoren Muzej Srpske pravoslavne crkve u Beogradu

1962. - U Parizu osnovana Evropska organizacija za kosmička istraživanja

1968. - Umro Salvatore Kvazimodo, italijanski književnik, nobelovac
(Sirakuza, 20. 08. 1901 - Napulj, 14. 06. 1968)

1986. - Umro Horhe Luis Borhes, argentinski književnik
(Buenos Aires, 24. 08. 1899 - Ženeva, 14. 06. 1986)

1995. - Umro Rori Galager, irski rok - muzičar
(Bališenon, 02. 03. 1949 - London, 14. 06. 1995)

1996. - Umro Oliver Tihi (Boris Đukić), slikar
(Bosansko Grahovo, 13. 04. 1943 - Verona, 14. 06. 1996)

2007. - Umro Kurt Valdhajm, austrijski političar i državnik,predsednik Austrije, generalni sekretar UN
(Sent Andra Vordern, 21. 12. 1918 - Beč, 14. 06. 2007)

2008. - Umro Esbjorn Svenson, švedski džez - pijanista i kompozitor
(Vasteras, 1964 - Stokholm, 14. 06. 2008)

2008. - Umro Dimitrije Manolev, likovni umetnik - fotograf
(1936 - Beograd, 14. 06. 2008)

2011. - Umro Milivoj Ašner, komandir ustaške policije u vreme NDH, nacistički zločinac (Daruvar,13. 04. 1913 - Klagenfurt, 14. 06. 2011)