Godišnjica proboja Sremskog fronta

Duh srpskog naroda nadživeće nedaće, kao što je junaštvo sremskih boraca nadživelo vreme, poručeno je sa komemorativnog skupa, povodom obeležavanja 67. godišnjice proboja Sremskog fronta, u spomen-kompleksu "Sremski front" u Adaševcima kod Šida.

Obeležavanju godišnjice prisustvovali su predsednica Skupštine Srbije i v. d. predsednika republike Slavica Đukić Dejanović, predstavnici Vlade Vojvodine i Vojske Srbije.

Obaveza svih jeste da se podvig sremskih boraca ne zaboravi i da se iskazuje divljenje njihovom požrtvovanju, zahvalnost za slobodu i nezavisnost za koju su se izborili, poručila je Slavica Đukić Dejanović po polaganju venca na spomen-obeležje.

Ona je naglasila da junake sa Sremskog fronta Srbija pamti kao oslobodioce koji su svoje ideale ugradili u temelje Evrope bez ekstremnih političkih i ideoloških suprostavljenosti, rivaliteta i neprijateljstava među državama, Evrope koja kao svoj dan upravo slavi Dan pobede nad fašizmom.

Proboj Sremskog fronta nosi poruku da srpski narod ima snage da napravi proboj iz teškoća svake vrste, poručila je Slavica Đukić Dejanović.

"Istorisjke pouke su dragocene, a istorijske žrtve ugrađene u svaki pedalj ove zemlje i zato su nove generacije dužne da dar života u slobodarskoj Srbiji iskoriste na dobro svoje zemlje", rekla je Slavica Đukić Dejanović.

Vence na spomen-obeležje položili su i zamenik premijera Ivica Dačić, predstavnici vlada Srbije i Vojvodine i drugi.

Surova rovovska borba

Sremski front je jedno od najtežih i najtragičnijih srpskih, ali i bojišta Drugog svetskog rata, na kome je u rovovskoj borbi, od oktobra 1944. do 12. aprila 1945. godine, učestvovalo oko 250.000 vojnika na obe strane.

Front je uspostavljen pošto su otpočele završne borbe za oslobođenje Beograda i cele zemlje, kada je formirana borbena linija duž zapadnih granica Srema. Nemci su taj front držali zbog izvlačenja delova armije E iz Grčke, Makedonije i sa Kosova i zato su ga očajnički branili.

Prvi proleterski korpus Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije zaposeo je taj front posle oslobođenja Beograda, 21. oktobra 1944, kako bi zaštitio prestonicu i nastavio potiskivanje neprijatelja na zapad.

Jugoslovenske snage na Sremskom frontu sačinjavalo je 12 divizija koje su se borile u sadejstvu sa snagama sovjetske Crvene armije i bugarske Narodne armije, u nastojanju da probiju petostruku liniju neprijateljskog fronta u nadiranju ka Slavoniji.

Proboj Sremskog fronta počeo je u zoru, 12. aprila, artiljerijskom pripremom od 15 minuta iz 120 oruđa i dejstvima iz 50 aviona u dva naleta, a nedugo zatim krenule su na juriš divizije Prvog ešalona i za kratko vreme zauzele glavni odbrambeni pojas neprijatelja.

Tokom borbi na Sremskom frontu, koje su trajale 175 dana, poginulo je 13.000 boraca NOVJ-a, ali tačan broj imenom i prezimenom nikada nije utvrđen. Crvena armija izgubila je 1.100 vojnika, bugarska Narodna armija 623 i brigada Italija 163 borca, dok je na strani neprijatelja poginulo oko 30.000 vojnika.

Posle proboja Sremskog fronta, u sadejstvu sa savezničkom ofanzivom, jugoslovenske snage su za nepunih mesec dana oslobodile celu teritoriju zemlje, Istru i slovenačko primorje, dok je nekoliko jedinica dospelo do Trsta i Karavanki.