Vremenska kapsula: Srpske srednjovekovne zadužbine u Severnoj Makedoniji - Manastir Lesnovo

Jovan Oliver je bio iz ugledne i bogate porodice, veoma obrazovan, jedan od najznačajnijih vojskovođa i najmoćnijih vlastelina u Dušanovom carstvu. Vladao je oblastima oko Ovčeg Polja i uz levu obalu Vardara, koje su u srednjem veku bile veoma bogate i naseljene. U tim oblastima je vlastela od srpskih vladara dobijala privilegije da može da gradi zadužbine. Tu privilegiju i najveću titulu despota, od cara Dušana, dobiće i Jovan Oliver. Nekoliko godina nakon izgradnje glavne crkve, dozidana je priprata. I crkva i priprata oslikavane su u više navrata. U najvećem delu, lesnovski živopis je izvanredan i dobro očuvan. Među freskama se nalazi i najlepši portret cara Dušana. Crkva u Lesnovu je izvanredan primer srpske srednjovekovne arhitekture na tlu današnje Severne Makedonije.

Manastir je u srednjem veku, i kasnije, bio značajan centar monaštva, pismenosti i prepisivačke delatnosti. Nažalost, do danas nijedan rukopis nije sačuvan u samom manastiru. Najpoznatiji su rukopisi koje je sastavio srpski pisar Stanislav Lesnovski ili Stanislav Gramatik. Pri manastiru je od 18. veka pa sve do 1886. godine radila srpska manastirska škola, iz koje su potekli mnogi znameniti sveštenici.

Emisija o Manastiru Lesnovo je priča o prošlim vremenima i velikim graditeljskim i umetničkim dometima srednjovekovne Srbije, ali je i podsećanje na stanje u kome se ovaj spomenik kulture danas nalazi i na česte pokušaje negiranja ili brisanja njegovog pravog identiteta. Lesnovo predstavlja jedan od najznačajnijih srpskih srednjovekovnih zadužbina na teritoriji današnje Severne Makedonije.

Autor i urednik serijala: Svetlana Ilić

Proizvodnja: Redakcija kulturnog programa