"Azbučnik večnog grada“ - o Rimu i srpskim tragovima u njemu

"Rim je mesto gde se sreću različite epohe i kulture, što ga čini jedinstvenim u svetu. Stari Rimljani su svesno gradili Rim za večnost. Kroz moje priče o značajnim ličnostima, spomenicima i istorijskim događajima, otkrivam složenu mrežu veza između srpskog naroda i Večnog grada" - ovako o svojoj novoj knjizi „Azbučnik večnog grada“ govori dr Radmila Mila Mihajlović, umetnica, istoričarka, prevodilac, novinarka, predavač iz Rima, koja je pre četiri decenije iz rodnog Zrenjanina stigla i osvojila italijansku prestonicu.

Njeno delo je nastavak istraživačkog naučnog i istorijskog rada na otkrivanju vekovnih veza srpskog naroda i italijanske države.

"Moja nova kniga nije samo istorijski vodič nego je i intimno svedočanstvo o životu i kulturi, koje na novi način predstavlja doprinos Srba oblikovanju rimske istorije. Namera mi je da čitaocima pružim novu perspektivu o Rimu, istovremeno obogaćujući i srpsku i međunarodnu publiku", rekla je dr Mila Mihajlović.

Dr Milivoje Pavlović je u recenziji ove značajne srpsko-rimske istorije naglasio da se devojka poreklom iz Zrenjanina, nije izgubila u najposećenijem gradu na svetu. Naprotiv, uporno je tragala i istraživala druge ljude srpskog porekla u Rimu. Tako je došlo da punog saznanja o papi Srbinu koji se privatno zvao Srećko, a službeno se kao pogavar Rimokatoičke crkve zvao Feliče Sikst Peti, istakao je profesor Pavlović.

 Srbi u Italiji — životno delo

Mila Mihajlović je odrasla i školovala se u Vojvodini. Završila je studije solo pevanja na Rimskom Univerzitetu „Santa Ćećilija“ i nastupala u italijanskim operama. Punih 30 godina radila je kao novinarka i urednica na RAI, italijanskom javnom servisu. Magistrirala je u Beogradu, na Fakultetu muzičkih umetnosti, mentor Zvonimir Krnetić. Doktorirala sa najvišom ocenom na temu „Kulturno pamćenje tršćanskih Srba”, mentor je bio profesor dr Milivoje Pavlović.

Doktor je komunikologije, angažovani je književnica, prevodilac i srpski humanista. Autor je više knjiga istorijske sadržine o odnosima Srbije i Italije ( “Komandant”, ''Jugoslavija april 1941 - septembar 1943'', „Za srpsku vojsku - jedna zaboravljena priča" u izdanju italijanskog Generalštaba oružanih snaga). Među privima je kao naučnik otkrila istinu u knjizi "Italijanski mornari za srpsku vojsku: zalog humanosti u odiseji pakla". To je istorijska priča o italijanskom spasavanju Vojske Srbije u Velikom ratu.

A njena knjiga „Kulturno pamćenje tršćanskih Srba" je prvi sveobuhvatni naučni pristup i istraživanje o kulturološkim specifičnostima Srba u Trstu. Iza koje je objavljena i knjiga o Srbima na Apeninskom poluostrvu, a potom je dr Mila kretala u knjizi “Putevima srpskog nasleđa kroz Italiju”. Kao prevodilac, Italijanima je predstavila dela srpskih autora, ali i na tribinama po Italiji i dela nove generacije naših pisaca. Kao humanitarni radnik dr Mihajlović prva je sa dozvolom UN pomagala svoj narod u vreme sankcija.

Mila Mihajlović je osnivač Udruženja Srba u Rimu 2016. godine. Istaknuta je ličnost Srba u svetu, dobitnik je nagrade Grada Zrenjanina za 2012, Specijalne nagrade žirija italijanske književne nagrade „Čeruljo" za 2014, priznanja UKS „Blagodarje" za 2014. i Zlatne značke KPZS, kao i Srebrine medalje za zasluge, koju joj je 2022. uručio predsednik Aleksandar Vučić. Član je UKS, UNS i Italije, Istorijske sekcije Srpskog lekarskog društva. Njen sin Radovan je odličan student Berlinskog univerziteta.

"Moje prvo opredeljenje je bila moja porodica, potom ozbiljna muzika, pa novinarstvo, a onda i nauka o Srbima na Apeninskom poluostrvo  i srpstvo. Istražujući prisustvo Srba u Italiji otkrila sam duboke tragove naših predaka. Srpski kraljevi su na Apeninskom poluostrvu, u Trstu, Rimu i Baru posebno ostavili ogromne darove. Srpska kraljica Jelena, supruga kralja Stefana Uroša Prvog, darovala je rimskoj Crkvi Svetog Petra skupocenu ikonu Svetog Petra i Pavla koja se čuva u Vatikanskom muzeju. Srbi su ovde gradili hramove posvećene Svetom Nikoli i Svetoj Petki, dizali palate, čak i zamak Beograd i srpska sela na prostoru današnje italijanske pokrajine Furlanija - Julijska Venecija", opisuje dr Mila Mihajlović.

U večnom gradu Rimu se nalazi grob srpske princeze, a bosanske kraljice Katarine Kosače Kotromanić (1425-1478), kćeri Stefana Vukčića Kosače, hercega (vojvode), gospodara zemlje koja danas po njemu nosi ime Hercegovina. Od svih srpskih princeza i kraljica najpopularnija je bila je Jelena Petrović Njegoš ili Jelena Savojska. Bila je udata za italijanskog kralja Vitorija Emanuela Treći (1869-1947.) i bila je pretposlednja rimska kraljica Italije.

U Rimu je sedište Ambasade R. Srbije u Italiji i Ambasade R. Srbije u Vatikanu. Srpska pravoslavna crkva ima u večnom gradu Misionarsku parohiju Sveti Sava, koju često posećuja nadležni vladika Andrej sa vernicima. U glavnom gradu Italije su grobovi velike umetnice Milene Pavlović Barili, princeze Milice od Montenegra, grob vojvode Dobrosava Jevđevića i slavnog trenera Siniše Mihajlovića.

Izdavač knjige „Azbučnik večnog grada“ dr Mile Mihajlović je “Službenik glasnik” iz Beograda. Predstavljanje ovog dela javnosti biće 2. juna u podne, u knjižari “Geca Kon” u Beogradu. Na promociji će govoriti Mladen Šarčević, direktor i glavni urednik izdavačke kuće, profesor Milivoje Pavlović, profesor Darko Tanasković i autorka dr Mila Mihajović.