170 godina od rođenja Nikole Tesle: Skupština Srbije ustanovila novu praksu obeležavanja velikana

Po prvi put u istoriji, održana je prva Svečana akademija, posvećena Nikoli Tesli, u najvišem domu srpskog naroda, Teslinog naroda, koju je otvorio predsednik Odbora za dijasporu i Srbe u regionu, Dragan Stanojević, narodni poslanik.

„Odbor za dijasporu i Srbe u regionu Narodne skupštine Srbije, ustanovio je novu praksu, da se u najvišem Domu srpskog naroda, obeležavaju godišnjice srpskih velikana akademske dijaspore, kako bi se odala počast i ukazalo na njihov uticaj na istorijske tokove, naše civilizacije i ključni doprinos napretku čovečanstva. Do sada su u sklopu parlamentarne diplomatije i kulture sećanja, obeleženi 850 godina Svetoga Save i 300 godina osnivanja jedinog grada na svetu koji je, inače, grof Sava Vladislavić posvetio srpskom svetitelju, kao i 150 godina rođenja Mileve Marić Ajnštajn. U tom smislu se nastavljaju aktivnosti označavanja stubova identiteta srpskog narod,a među koje spada gorostas čovečanstva, električni genije Nikola Tesla, otac 21 veka", rekao je Stanojević.

U svom obraćanju, ambasador dr Ljiljana Nikšić, nacionalni koordinator diplomatske kampanje Tesla-energija mira, 2023. godine, pozvala je prisutne na minut stojećih ovacija u čast rođenja planetarnog genija, ističući da je rođenje Nikole Tesle, pre 170 godina, bilo trijumf civilizacije i ukazala na sledeće:

"Pred izazovima uvođenja veštačke inteligencije, ali i u situacijama spašavanja ljudskih života od pandemija i epidemija, kao što je bio kovid, jasno je da je od velikog značaja, ulaganje u naučne šampione, poput mladih talenata Matematičke gimnazije, koji su po prvi put izložili svoje medalje i trofeje u Skupštini Srbije. Podrška stasavanju nove generacije Teslijanaca, postaje pitanje od nacionalnog značaja, ali i biološkog opstanka. Mladi šampioni znanja treba da budu na isti način slavljeni, kao šampioni sporta, jer su nosioci progresa svog naroda, ali i čovečanstva, kao što je to Tesla bio."

Prof. dr Đuro Koruga, svetski priznati ekspert za nanotehnologiju, istakao je da je Tesla bio planetarno biće srpskog roda i da je naučni div, koji je na krilima prirode, stvarao čuda. Istakao je da Tesla sam je krčio put i pomerao granice postojećeg i borio se da olakša život svim ljudima na planeti. Zaključio je da bez njegovih izuma, ne bi bilo ni civilizacijskih dostignuća koji se temelje na njegovim otkrićima i pronalascima, u čijim blagodetima uživa savremeni svet.

Mirjana Katić, direktor Matematičke gimnazije, koja u Teslinoj godini obeležava 60 godina postojanja, ukazala je na činjenicu da je Matematička gimnazija škola od nacionalnog značaja i posebnog interesa za narod Srbije i svoju državu. Nastavni kadar i učenici su ponosni što imaju za proteklih 60 godina, 5000 priznanja od kojih su oko 700 međunarodnog značaja, a Tesla je, za samo jedan životni vek stvorio 700 patenata od kojih je oko 300 registrovano. Mladi Matematičke gimnazije su talentovana deca i nije bilo lako ni osnovati takvu instituciju i sistem obrazovanja za decu koja se posebno ističu, ali, eto, svojim rezultatima na olimpijadama znanja, opravdali su postojanje specijalne obrazovne ustanove.

Prof. dr Radoslav Raković, predsednik naučne Konferencije inženjerske akademije, povodom Dana planete, 22. aprila, u Savezu inženjera i tehničara, ukazao je da će obeležiti osim Dana planete i Teslin pronalazak obrtnog magnetnog polja, koje je iscrtao u Budimpešti. Povodom velikog jubileja Nikole Tesle, usvojiće i Deklaraciju o Tesli, koji je zadužio nauku i svet.

Potom se obratila i dr Marija Grbić, u ime Elektotehničkog insituta „Nikola Tesla", đak generacije Matematičke gimnazije Andrej Drobnjaković,  kao i predstavnik Diplomatskog kluba „Grof Sava i Vivaldi" iz Smederevske gimnazije, Novak Kele.

Domaćin skupa bio je  Odbor za dijasporu i Srbe u regionu, koji je na predlog predsednika Odbora Dragana Stanojevića, a u prisustvu ministra bez portfelja Đorđa Milićevića i direktora Uprave za dijasporu Vladimira Kokanovića,  usvojio odluku o pokretanju obeležavanja „Tesline godine – Teslinog naroda", iniciranoj na Trećoj sednici.

Nakon svečane akademije, otvorena je i izložba: "T-170 Nikola Tesla –legat i merna jedinica za budućnost", uz prigodan koktel i prezentaciju gastrodiplomatskih specijaliteta iz  „Tesla banket" knjige Milijana Stojanića, Ginisovog rekordera, uz  testiranje Tesla brendova, koji su sačinile porodične manufakture iz Srbije, u saradnji sa dijasporom, Tesli u čast, povodom Tesline godine Teslinog naroda.

Izložba  „T-170" obuhvata i  postere Raše Perina, generisane veštačkom inteligencijom „Životopis Nikole Tesle", koji su premijerno prikazani u Njujorku, zatim portrete u ulju „Tesla Vorteks", akademskog slikara Jelene Bibić, kao i 700 trofeja i medalja šampiona znanja koje je javnost videla prvi put, zahvaljujući izlagaču Matematičkoj gimnaziji, kao i idejno rešenje obnove, jedine preostale Tesline laboratorije na svetu, koja se nalazi na Vardenklifu, na Long Ajlendu, u Njujorku.

U izradi i organizaciji  Izložbe, uzeli su učešće, osim Matematičke gimnazije, Univerziteta Union „Nikola Tesla",  koji je u saradnji sa Pejdž konzorcijum arhitektonskim biroom, sačinio idejno rešenje revitalizacije Tesline laboratorije pod nazivom „TeslinUM –svetionik čovečanstva, Austrijsko-srpsko kulturno društvo „Vilhemina Mina Karadžić", Beč, čiji je predsednik prof. Svetlana Matić,  Udruženje Srba iz Slovačke, čiji je predsednik Stane Ribič i Tesla istorijska kuća sa Long Ajlenda, osnivač i vlasnik Barbara Dadino.

Tesla brendovi, nastali u saradnji sa Ministarstvom spoljnih poslova Republike Srbije, povodom Teslinog jubileja 2023 godine, a čiji kreatori su mala i srednja preduzeća iz Srbije, koja sarađuju sa srpskom dijasporom, bili su, takođe, prikazani, i to:

-Tesla naočare, koje je napravio prof. dr Đuro Koruga primenom nanotehnologije;

- „Tesla ambasador –Ekscelencija od šljivovice" -  Destilerija Bosiljčić, koju je pokrenuo Rej Bosiljčić, istaknuti član srpske poslovne dijaspore iz Amerike, koji je na dedovini pokrenuo Destileriju, koja ima tradiciju od 1820 godine, a šljivovica je u UNESKO zaštićena 2022. godine, kao svetska baština na inicijativu Republike Srbije, kao srpski brend;

- „Tesla banket knjiga, kolekcija 200 omiljenih jela Nikole Tesle koju je sačinio Ginisov rekorder Milijan Stojanić, vitez srpskog kulinarstva;

-„Tesla rojal" - destilerija Zarić, trilogija: malinovača, dunjevača, kajsijevača;

- „Tesla voda", po Teslinoj tehnologiji iz 1920 godine,  Valjevo

-„Tesla stil", modni kreatori Roksanda Ilinčić, srpska dizajnerka iz Londona, u saradnji sa porodičnom manufakturom

- Modne kolekcije „Tesla moda- glam univerzum" Saša Milojković i Suzana Perić, modni  kreatori

-„Zorica Tesla dezerti", patentirane Tesla kugle i Sara Bernar kolač

-„Tesla paloma blanka", Rubinov šampanjac;

- „Vinarija Komazec", crveno vino „ Tesla in vino veritas";

- Tesla monogram – livnica Gosi;

-Tesla med sa zlatnim listićima, Sunčica Rajhner, proizvođač iz srpske dijaspore iz Austrije u saradnji sa srpskim domaćinstvima koja proizvode med;

- Tesla dijamant krema, Regen klinika za regenerativnu medicinu, Joana Bacialu.

Naredni događaji u Teslinoj godini, planirani su u Londonu i Beču.

U čast majka Đuke, povodom Međunarodnog dana žena,  u organizaciji Austrijsko-srpskog kulturnog društva „Vilhelmina Mina Karadžić", čiji je predsednik Svetlana Matić, u subotu 7. marta 2026. godine, u 18 sati, u Zajednici srpskih klubova u Beču, biće svečano otkriven portret Nikole Tesle i majka Đuke.

Obeležavanje će se nastaviti u Bratislavi, povodom Dana planete, kao i u Njujorku, u istorijskoj kući Nikole Tesle, u julu za Dan rođenja.