Naučni skup "Srpski zapad: 30 godina od Oluje i Dejtona“

Među strateškim problemima sa kojima se suočava Republika Srpska jeste puzeća revizija Dejtonskog sporazuma i uloga stranog zapadnog uticaja koji već 30 godina, kako je rečeno, radi na demontaži Srpske i njenih ustavnih prava.

„Trideset godina traje taj njihov pokušaj da potpuno unište Republiku Srpsku, da je svedu na jednu krajinu ili, ako hoćete, region u okviru centralne i unitarne BiH i da je oneposobi za život. A onesposobljanje za život Republike Srpske znači jednu vrstu upozorenja za srpski narod da će mu se dogoditi istorija koju je preživljavao u 19. veku i u dobrom delu 20. veka.”, kaže Slobodan Samardžić sa Fakulteta političkih nauka u Beogradu.

Jasno je da se smanjenjem ovlašćenja Srpske želi centralizovana, unitarna i građanska BIH, istakli su učesnici skupa.

“I da se tom unitarizacijom, odnosno, pod firmom unitarizacije i centralizacije srpski činilac, možemo reći i hrvatski donekle, potpuno izbriše iz BiH-a. Iza unitarizacije se krije hegemonija muslimanska ili bošnjačka, gde bi oni vladali BiH-om a ostali bi bili raja. Republika Srpska ni po koju cenu to neće i ne može i ne sme da odozvali”, kaže Milomir Stepić iz Instituta za političke studije.

U tom otporu, kako je naglašeno, najbitnije je da na ključnim stvarima, pitanjima od vitalnog interesa za Republiku Srpsku, postoji konsenzus. Ukazano je i na nešto bolji geopolitički položaj Republike Srpske. S jedne strane, tu su slabosti snaga na Zapadu, koje su težile desuverenizaciji Srpske, s druge, jačanje ruskog saveznika, s treće odnosi u BiH i nezadovoljstvo hrvatskog naroda.

“Sve to ukazuje na to da Republika Srpska ima prostora za vođenje jedne suverene i samostalne politike koja će ojačati njene nadležnosti ili bar neke od onih nadležnosti koje su u međuvremenu tom puzećom revizijom Dejtonskog sporazuma oduzete Republici Srpskoj, da oni budu vraćeni”, kaže Slobodan Antonić, rukovodilac Odjeljenja za društvene djelatnosti Andrićevog instituta.

Velika pažnja na naučnom skupu održanom povodom tri decenije od uspostavljanja međunarodne legitimnosti Republike Srpske ali i tri decenije tragičnog uništenja Republike Srpske Krajine, posvećena je, i uopšte pojmu Krajine i srpskom narodu kao najzapadnijem pravoslavnom narodu na mapi Evrope.

“Krajina je danas dobila neko sakralno značenje i ona podrazumeva sećanje na seobe, na stradanja, pa i na genocid u XX veku. Krajina je u stvari paradigma cele srpske istorije. Svi smo mi Krajišnici”, kaže Miloš Ković sa Filozofskog fakulteta u Beogradu.

U okviru naučnog skupa uz geopolitička, razmatrana su i pitanja bezbednosti ali i demografije.