Gramofonija – Kompozicije Jiržija Valeka i Jiržija Pauera

Ploča koju večeras slušate objavljena je kao deo kataloga izdavačke kuće koja je funkcionisala u sastavu Češkog muzičkog fonda, institucije čija je primarna delatnost bila objavljivanje štampanih izdanja. Međutim, upravo na inicijativu Jiržija Valeka, 1958. godine ovaj fond pokreće i diskografsku produkciju posvećenu savremenom čehoslovačkom stvaralaštvu koja je najčešće tematski pratila izdavačka nastojanja na polju muzikalija. Tokom sedamdesetih godina, Panton među svoja izdanja uključuje popularnu i primenjenu muziku, a značajno je pomenuti da su pored vinila, svoje snimke objavljivali na magnetofonskim trakama, audio kasetama i kompakt-diskovima. Takođe, sa ovom etiketom su često objavljivani snimci sa festivala i drugih značajnih manifestacija, a brojne su bile i kompilacije posvećene novim muzičkim pojavama ili obeležavanjima važnih istorijskih događaja. Valek je nakon višegodišnjeg rukovođenja Pantonom nastavio svoj rad u kompaniji Suprafon, koja je 1996. godine nakon akvizicije integrisala u svoj katalog i izdanja Češkog muzičkog fonda. Snimke koje večeras emitujemo su načinili Jaroslav Smolka i Pavel Kun 1976. godine, i to su do danas jedini objavljeni zapisi ovih ostvarenja, koja nisu do sada imala drugih reizdanja.

Za razliku od Valeka koji je bio okrenut simfonijama i scenskim delima pored produkcijskih poslova, Pauer je bio poznat pre svega po kompozicijama za limene duvačke instrumente, iako je i on imao određenih uspeha na operskoj sceni, naročito tokom osamdesetih godina kao direktor nacionalnog teatra. Međutim, široj javnosti je ostao poznat zbog svoje uloge tokom promene vlasti u Čehoslovčakoj na prelasku decenija, kada se kao predstavnik vladajuće stranke, sukobio sa demonstrantima. Nakon toga se povukao iz javnosti, ali su njegova dela, naročito ona posvećena trombonu i trubi, nastavila da budu objavljivana sve do danas.

Autor Milan Milojković
Urednica Sanja Kunjadić