Ivica Mladenović: Pjer Burdije i marksizam

Autor u radu nastoji da istraži intelektualnu vezu između Karla Marksa i Pjera Burdijea, odnosno da proveri hipotezu da je Pjer Burdije – uprkos tome što se u izgradnji određenih koncepata svog teorijskog sistema više oslanjao na Dirkema i Vebera – u osnovi kritički nastavljač Marksove misli, te da specifičnost njegove paradigme u odnosu na Marksovu treba pre svega tražiti u karakteristikama vremena u kojem je živeo i delao.

Kada je reč o tome kako je Burdije tretirao Marksa i marksizam u svojim tekstovima i knjigama, odmah treba podvući dve stvari, ističe Ivica Mladenović. Najpre, njegov fokus kritike je mnogo više usmeren na marksiste njegove generacije nego na samog Marksa, a primetno je i to da se taj odnos prema marksizmu menja tokom decenija. Mladenović smatra da treba imati na umu da u periodu kada Burdije gradi svoj teorijski projekat, marksizam, pre svega marksizam altiserovskog tipa, predstavlja hegemoni globalni teorijski pravac u francuskom polju društvenih i humanističkih nauka, te ovaj sociolog nastoji da svoj model mišljenja nametne kao alternativu strukturalno marksističkoj viziji društvenog sveta (ograđujući se istovremeno i od Sartrovog fenomenološkog marksizma koji je bio poznat kao egzistencijalizam).

„Ipak, uprkos svim teorijskim razlikama između Marksa i Burdijea, čini se da je između njihovih naučnih projekata neuporedivo značajnija komplementarnost njihovih temeljnih postulata, kao i – što je u određenom smislu i najvažnije, jer se odnosi na praktične efekte određene teorije – političke implikacije tih projekata, koje se na važnim nivoima podudaraju”, piše Ivica Mladenović i zaključuje da bi „budući generativni teorijski eklektički pristupi analize društvenog sveta današnje kapitalističke države i društva trebalo da povezuju upravo elemente marksizma i burdijeizma”.

Tekst čita Aleksandar Božović.
Urednica Olivera Nušić.