Plemstvo duha – Milutin Radovanović

Renomirani srpski naučnik – prirodnjak, zoolog, herpetolog, akademik, profesor univerziteta, član Srpske akademije nauka i umetnosti, autor više knjiga, univerzitetskih udžbenika i priručnika i veliki popularizator nauke jeste Milutin Radovanović (1900–1968).

Rođen je u mačvanskom selu Tabanović kod Šapca. U rodnom mestu završio je osnovnu školu, a gimnaziju, posle dužeg prekida školovanja zbog porodičnih razloga, u Šapcu 1922. godine. Veliki uticaj na njega ostavila je helenska filozofija, kao i prirodne nauke, posebno Darvinova i Hekelova evoluciona učenja što ga je podstaklo da upiše biološku grupu Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Jeni (Nemačka).

Pored toga, postoji jako puno pisanog svedočanstva o njegovim studijama na Filozofskom fakultetu Tiringijskog državnog univerziteta u Jeni (Nemačka) i na Filozofskom fakultetu Leopold-Frances Univerziteta u Insbruku (Austrija) gde je studirao jedan semestar posvetivši se specijalnoj Zoologiji i Velikom zoološkom praktikumu kod specijaliste hidrobiologa profesora Adolfa Štojera (Steuer Adolf).

Na Univerzitetu u Jeni je diplomirao a i doktorirao 1928. godine, na temu "Otrovni aparat zmija, sa posebnim osvrtom na Naja tripudians" (Der Gift apparat der Schlangen, mit besonderer Berücksichtigung der Naja tripudians).

Nakon završenih studija, od 1929. godine, počinje da radi kao suplent i profesor u nekoliko gimnazija na području Srbije i Crne Gore (Kotor, Smederevo, Beograd), godinu dana (1931-1932) je proveo i na Zoološkom institutu Filozofskog fakulteta Univerziteta Kralja Aleksandra Prvog u Ljubljani, a potom je nekoliko godina (1932-1938), kao kustos, proveo u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu.

Ukazom Ministarstva prosvete iz 1938. godine i na insistiranje istaknutog profesora etnologije na Filozofskom fakultetu, Borivoja Drobnjakovića, postavljen je za rukovodioca Zoološkog odeljenja Muzeja srpske zemlje u Beogradu kome je poklonio svoje zbirke reptila, egzotičnih zmija i prepariranih glava gmizavaca. Godine 1941. postavljen je za vanrednog profesora Poljoprivredno-šumarskog fakulteta Beogradskog univerziteta u Sarajevu, a dve godine kasnije postaje docent na Katedri zoologije Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu.

Posle Drugog svetskog rata, zahvaljujući postignutim rezultatima i međunarodnoj naučnoj reputaciji, Milutin Radovanović postaje vanredni profesor na Poljoprivredno-šumarskom fakultetu u Beogradu (1945). Godine 1954. izabran je za počasnog člana Akademije za zoologiju u Agri (Indija), a na predlog Prirodno-matematičkog odeljenja 1958. izabran je za dopisnog, a 1968. godine i za redovnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti, na odeljenju za prirodno-matematičke nauke.

Držao je nastavu na više fakulteta i univerziteta u Jugoslaviji ali i kao gostujući profesor, po pozivu, na mnogim univerzitetima u SR Nemačkoj. Sarađivao je sa različitim naučnim i stručnim institucijama u zemlji i svetu, učestvovao u istraživačkim ekspedicijama, bio predsednik i član Uprave Srpskog biološkog društva i jedan od osnivača Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti NR Srbije (1948), član prvog Stručnog saveta Prirodnjačkog muzeja u Beogradu (1953), rukovodilac Herpentološkog odseka Instituta za ekologiju i biogeografiju SANU.

Poginuo je u avionskoj nesreći u Nambiji 20. aprila 1968. godine zajedno sa članovima nemačkog zoološkog društa, tokom naučno-istraživačke ekspedicije.

Objavio je 47 stručnih i naučnih radova, šest knjiga, dve brošure i veliki broj popularno-naučnih članaka od kojih su mnogi objavljeni u inostranim časopisima u Nemačkoj, Austriji, Engleskoj i Francuskoj.

Dr Georg Džukić, naučni savetnik instituta za biološka istraživanja u Beogradu, zajedno sa Ivom Savićem napisao je opsežnu biografiju o Milutinu Radovanoviću, koja je objavljena u publikaciji Život i delo srpskih naučnika (Srpska akademija nauka i umetnosti, Biografije i bibliografije, knj.VII, 2001) koja se nalazi i u fondu Univerzitetske biblioteke "Svetozar Marković" u Beogradu.

Njegov članak "Trihtopere ohridskog jezera i okoline" objavljen je u "Ohridskom zborniku. Knj. 1" koji se takođe nalazi u fondu Univerzitetske biblioteke. Godine 2007. osnovano je Srpsko herpentološko društvo koje nosi njegovo ime.

broj komentara 0 pošalji komentar