Kod dva bela goluba

U večerašnjoj emisiji govorimo o zografu Longinu. Slikar, jeromonah i književnik iz vremena obnove Pećke patrijaršije i jačanja srpske države, s pravom je cenjen i poštovan još za života. Rođen u Hvosnu, severnom delu srednjevekovne Metohije, pripadao je bratstvu manastira Dečana. Zograf Longin je naš najplodniji umetnik XVI veka, između 1566. i 1598. godine. Ostavio nam je ikone, freske i stihove neprocenjive vrednosti. Njegov umetnički put kretao se od Peći, preko Dečana, Pive, Velike Hoče, Lovnice i sela Cikote, do Nikoljca kod Bjelog Polja. 

Smatrajući srpskog kralja Stefana Dečanskog, pravednim, bogougodnim vladarom, na ikoni njemu posvećenoj, Longin „komponuje svoje delo", kako je zabeležio Vojislav Đurić, „u skladu sa programom obnovljene Pećke patrijaršije, kao proslavljanje svetog kralja-stradalnika i mučenika, čija je osnovna vrlina pobožnost."

Njegova najpoznatija ikona je čuvena Bogorodica sa Hristom, rađena za ikonostas crkve Svetog Đorđa u Lovnici, danas u Republici Srpskoj. Prepoznajemo ga po ravnim, pozlaćenim površinama, probranim tonovima zelene, plave, cinober, ružičaste i oker boje, svetlom i bogato iznijansiranom koloritu. Blagost pogleda i dubok svetački mir, posebna su odlika lica sa ove ikone. To je verovatno razlog što se, zajedno sa radovima tada poznatih majstora srpskog baroka, Paje Jovanovića, Marka Murata i Đorđa Krstića,  i ona našla na Svetskoj izložbi u Parizu, 1900. godine.

Iako nam je, potpisujući se na rukopisnim knjigama i ikonama, ostavio brojne podatke o sebi, naučnici su i danas u dilemi. Rasprave su oko toga da li je on samo pesnik skladnih, lirskih i prefinjenih tonova i „sasvim neobičan slikar za naš ikonopis XVI veka" ili njegova dela možda kriju duboku duhovnu i istorijsku povezanost sa vremenom u kome je stvarao. Kao veoma obrazovan čovek, monah-slikar i slikar-monah, svakako je morao poznavati prilike u Srbiji XVI veka, prikazujući ih kroz prizmu sopstvenog, Bogu okrenutog viđenja sveta.

Autor emisije: Aleksandra Jagodić

Naslovna strana: zograf Longin, Bogorodica sa Hristom, 1578, manastir Lovnica, Republika Srpska

 

broj komentara 0 pošalji komentar
Kod dva bela goluba Kod dva bela goluba

Autor:
Vojislav Karanović

Od svog početka, 1968. godine, pa do danas emisija Kod dva bela goluba priča priče o starom Beogradu, njegovim žiteljima, pojavama i događajima, ali i priče o prošlosti ostalih mesta Srbije, i o svemu onome što predstavlja živo jezgro naše tradicije. [ detaljnije ]