Muzika viva – Dela poljskih i finskih autora

Kompozitor Pavel Šimanjski pripada generaciji poljskih autora koja je došla posle Vitolda Lutoslavskog, Kšištofa Pendereckog i Henrika Goreckog. Rođen 1954, na muzičkoj sceni se pojavio sedamdesetih godina i to kao veoma prepoznatljiv i autentičan autorski glas. Sa jedne strane, on često poseže za muzikom i muzičkim konvencijama iz prošlosti, ali sa druge, često pravi ironičan otklon, što su odlike koje se prepoznaju u postmodernističkom kompozicionom pristupu, a sam Šimanjski ovakav tretman pozajmljenog materijala naziva „surkonvencionalizam”.

Na početku emisije čućete njegovih Pet komada za gudački kvartet, čiji početak priziva muziku 18. veka, da bi se figuracije ubrzo raspale, stvarajući znatno oštriji, savremeniji zvučni tok. Potom će uslediti i Četiri komada za gudački kvartet iz 2013. godine. Delo je posvećeno Kraljevskom gudačkom kvartetu koji ga je i premijerno izveo. Muzički tok se odvija kroz četiri povezana segmenta, u kojima Šimanjski nastavlja da pravi tonalne i stilske reference na muziku prošlih vremena, koje potom okružuje zanimljivim zvučnim strukturama.

Kao i Šimanjski, finski kompozitor Juka Tjensu pripada starijoj generaciji, koja je na muzičku scenu stupila sedamdesetih godina prošlog veka. U večerašnjoj emisiji čućete njegovo delo Inuo, napisano 2017. godine za gudački kvintet i duvački kvintet. Naziv kompozicije bi se mogao prevesti kao „uzbuđenje”, a muzički tok dočarava ovo osećanje, snažnim kinetičkim pokretom i smenom nastupa različitih grupa instrumenata, koji evociraju barokni koncertantni stil.

Do kraja emisije posvećene delima finskih i poljskih autora, čučete i Koralni kontrapunkt Pertua Hapanena. Delo je napisano za Finski barokni orkestar, što je predstavljalo poseban izazov za kompozitora. Kako Hapanen navodi, „za kompozitora koji redovno piše za moderne instrumente, barokni instrumenti predstavljaju svež otklon. Toliko svež, da u ovoj kompoziciji nisam koristio nijedan nestandardni način sviranja na instrumentima, koje bi inače smatrao potpuno prirodnim za muziku današnjice. Koralni kontrapunkt je zamišljen da se izvodi uz Bahove Brandenburške koncerte, da uspostavlja veze sa tradicijom, ali kao sasvim nezavisno delo”, navodi autor.

Urednica emisije: Ivana Neimarević