Lakes Area Music Festival 2025

Centar za umetnost nazvan je Gichi-ziibi, odnosno Velika reka, kako ga naziva narod Odžibva, starosedeoci oblasti Velikih jezera u Severnoj Americi. Velika reka se zapravo odnosi na reku Misisipi koja izvire upravo u Minesoti, gde se i nalazi grad Brejnerd. Muzički festival Lakes Area osnovan je 2009. godine u cilju povezivanja lokalne zajednice sa istaknutim svetskim umetnicima, a danas se ubraja među vodeće letnje festivale klasične muzike u centralnom delu Minesote.

Nastupali su članovi Festivalskog orkestra pod upravom Kristijana Rajfa, od 2022. godine muzičkog direktora ovog festivala, dobitnika nagrade Gremi, koji je stekao reputaciju umetnika prirodne muzikalnosti, inovativnih repertoara i odlične tehnike. Do kraja sezone 2025/2026. Rajf je na čelu Simfonijskog orkestra iz Jevlea, a zanimljivo je istaći da je čak dva puta gostovao u Beogradu nastupajući sa članovima Beogradske filharmonije: najpre 8. novembra 2024. kada je solista bio pijanista Aleksandar Meljnikov, a potom i 24. aprila ove godine kada je sudelovao i hornista Štefan Dor. Boravak u Beogradu i upoznavanje sa delima srpskih autora inspirisali su ga da na program koncerta koji reprodukujemo u emisiji uvrsti i ostvarenje Konji Svetog Marka Isidore Žebeljan, a koje je izvedeno kao prva tačka.

Delo je nastalo po porudžbini Venecijanskog bijenala 2004. godine. Njegova forma je, po rečima same autorke „nepredvidiva”, a melodijska invencija bogata. U njemu ne preovlađuju prepoznatljive teme, već mnoštvo lapidarnih motiva, koji se roje i raspršavaju, ali koje povezuje vešta orkestracija. Iluminacija za orkestar – Konji Svetog Marka predstavljaju odraz postupaka kakarterističnih za poetiku Isidore Žebeljan: vešt miks folklornih elemenata, jezgrovitih ritmova, kao i mikro referenci i uticaja koji poput veličanstvene figure konja Svetog Marka, sa sobom nose čitav niz različitih značenjskih slojeva.

Druga tačka na programu bila je Simfonija u De duru, broj 96 Jozefa Hajdna, iz ciklusa Londonskih simfonija, a koja je, kako ukazuju izvori, premijerno izvedena 11. marta 1791. u engleskoj prestonici.

Koncert je zaokružila Deveta simfonija u Es duru, opus 70 Dmitrija Šostakoviča. Delo je nastalo neposredno nakon Drugog svetskog rata, kada su vlasti u tadašnjem Sovjetskom Savezu očekivale od kompozitora veliko herojsko ostvarenje u slavu pobede nad nacizmom. Međutim, Šostakovič je napisao kratku, duhovitu i nepretencioznu kompoziciju, sa elementima šale i satire, što je iznenadilo kritičare i sovjetske zvaničnike, te su ga osudili zbog „ideološke slabosti” i neuspeha u „odražavanju pravog duha naroda Sovjetskog Saveta”. Sa druge strane, postoje i tumačenja koja ističu da je Deveta simfonija pisana kao reakcija na pritisak vlasti i da je predstavljala način da kompozitor u represivnom okruženju sačuva svoj individualni izraz.

Urednica Irina Maksimović Šašić