Muzej zvuka – Služba za praznik Svetog Jovana Krstitelja

Erve Nike, dirigent i umetnički direktor ansambla, za ovaj nastup je pripremio neobičan program kojim je želeo da rekonstruiše službu za praznik Svetog Jovana Krstitelja, zaštitnika Firence, koji se obeležava svakog 24. juna u ovom gradu. Proslava ovog dana dobila je sasvim nov elan nakon 1545. godine, kada je Vojvoda Kozimo I Mediči osnovao „potence”, udruženja firentinskih građana po gradskim četvrtima, koja su bila zadužena za organizovanje raznih komunalnih svečanosti, uključujući i ovu najveću među njima.

Na poziv Kozima I, u Firencu je 1558. godine došao Alesandro Striđo, potomak aristokratske porodice iz Mantove, koji je postao deo muzičke kapele Frančeska Medičija, Kozimovog sina. Zahvaljujući svom visokom društvenom statusu, ali i umetničkom ugledu, Striđo je imao dvostruku muzičko-diplomatsku karijeru – sa jedne strane je bio najbolje plaćeni član dvorskog orkestra, a sa druge, bio je izaslanik Medičijevih koji je održavao veze sa Mantovom. Njegova muzička zaduženja, obuhvatala su pisanje muzike za značajne događaje u Firenci, te drigent Erve Nike spekuliše da je upravo za jednu od velikih gradskih proslava stvorio svoj spektakularno delo – Misu za četrdeset glasova Ecco si beato giorno.

Jedina sačuvana kopija partiture ove mise danas se nalazi u Nacionalnoj biblioteci u Parizu, a prepis je najverovatnije nastao tokom Striđovog boravka u francuskoj prestonici 1567.godine. Naime, iako su nastojanja kralja Šarla IX da Striđa zadrži na svom dvoru bila bezuspešna, francuski suveren je, ipak, uspeo da dobije jednu kopiju ovog impozantnog dela, koje je Striđo, sa uspehom, već predstavio u nekoliko evropskih prestonica. Misi Ecco si beato giorno se potom gubi trag, sve dok je pre nekoliko godina u Parizu nije otkrio muzikolog Devit Moroni, a savremenu premijeru je doživela 2007. na festivalu Proms.

Iako se ne zna tačan povod za nastanak ove kompozicije, sam naziv dopušta mogućnost da je nastala za proslavu dana Svetog Jovana u Firenci, ali Nike i njegov ansambl odlaze dalje i pomenutu misu stavljaju u širi kontekst, ukazujući na ključno mesto Alesandra Striđa za razvoj muzičkog stila koji je cvetao u toskanskoj prestonici u prvoj polovini 17. veka – ranog baroka. Tako se na programu ovog koncerta, pored Striđove Mise za četrdeset glasova, nalaze sa jedne strane, ostvarenja Palestrine – moteti Pater noster i Beata es, virgo Maria, kao predstavnika starog stila, a sa druge, moteti ranobaroknih autora i Striđovih savremenika – Oracija Benevola i Frančeska Korteče.

Urednica emisije: Ivana Neimarević