Festival Proms 2025

Najpre ćete čuti simfonijsku poemu Pesma slavuja Igora Stravinskog iz 1917. godine, zasnovanu na materijalu iz Slavuja, kompozitorovog operskog prvenca koji je pisao po tekstu istoimene Andersenove bajke. Simfonijska poema premijerno je izvedena 1919. godine u Ženevi, a tom prilikom Orkestrom Romanske Švajcarske dirigovao je Ernest Anserme.

Nakon toga sledi Violinski koncert u e molu, opus 64 Feliksa Mendelsona u kojem će kao solista nastupiti Augustin Hadelih. Nakon osvajanja specijalne nagrade na takmičenju violinista u Indijanapolisu 2006. Hadelih je počeo da gradi međunarodnu karijeru. U njegovoj biografiji, pored nastupa sa važnim svetskim orkestrima i dirigentima, nalaze se i nagrade poput Vorner Mjuzik Prajza 2015, Gremija 2016, odlikovanja za Instrumentalistu godine koje mu je 2018. dodelio časopis Mjuzikal Amerika, kao i nagrade Opus Klasik iz 2021. godine. Počasnim doktoratom ovenčan je decembra 2017. na engleskom Univerzitetu u Ekseteru. Napomenimo da trenutno radi kao profesor na Univerzitetu Jejl i muzicira na violini Gvarneri del Đezu iz 1774. godine.

Drugi deo koncerta ispunila je evropska premijera dela Entonija Dejvisa, savremenog američkog kompozitora. Reč je o ostvarenju nazvanom Tales of the Signifying Monkey, što je u slobodnijem prevodu Priče o visprenom majmunu. Ovo delo iz 1997. godine inspirisano je afroameričkom usmenom tradicijom priča i pesama o dovitljivom majmunu koji nadmudruje druge životinje, a posebno lava i slona. Iako je svestan moći drugih i pritisaka koji ga okružuju, kako bi preživeo majmun kao oružje koristi aluzije i ironiju. Ovaj oblik komunikacije u afroameričkoj kulturi poznat je pod nazivom signifying i odnosi se na poseban oblik igre rečima, dvostrukog značenja, začikavanja, ali i društvene kritike. Koristi se kao sredstvo otpora i izražavanja identiteta, posebno u situacijama gde javno izgovorene reči mogu postati opasne. Ideja za nastanak ovog dela inicirana je zapravo pričom o ropstvu, odnosno o putovanju brodom grupe robova iz Afrike, o temama otpora i preživljavanja. Inače, kompozicija Tales of the Signifying Monkey Entonija Dejvisa poslednje je delo iz trilogije u kojoj kompozitor koristi muzički materijal iz svoje opere Amistad.

Koncert je zaokružila simfonijska poema Vragolije Tila Ojlenšpigela, opus 28 Riharda Štrausa.

Urednica Irina Maksimović Šašić