Muzika viva

Prvi deo emisije ispuniće ostvarenja Aleksandre Grike, jedne od najosobenijih umetničkih pojava na poljskoj muzičkoj sceni, koja inspiraciju pre svega pronalazi u prirodnim naukama, kvantnoj fizici, ali i književnosti, tačnije žanru naučne fantastike.

Delo Emptyloop, prema rečima autorke, inspirisano je poteškoćama u komunikaciji koja se obavlja putem govora, a koja se manifestuje na dva načina – ili kao neodoljiva potreba osobe da stalno priča, bez obzira na to da li poseduje znanje o temi o kojoj se govori ili ne, ili kao afazija, odnosno gubitak ili poremećaj jezičkih sposobnosti prouzrokovan povredom na mozgu. Muzički ove dve situacije Aleksandra Grika dočarava kontrastirajućim muzičkim tokom, najpre onim u kojem dolazi do „kakofonije” instrumenata, a zatim onim u kojem dominiraju česte pauze, ponavljanje motiva te „zapinjanja”, poput otežanog govora ljudi koji su pretrpeli moždani udar.

Kompozicija einerjedeneither, odnosno Jedan – svaki – bilo koji, je nastala kao porudžbina festivala Sakrum profanum iz Krakova i u njoj Grika koristi širok spekat zvučnih boja i tekstura, odnosno sve instrumente ansambla Klangforum iz Beča, kao i glasove nekih od izvođača.

U drugom delu emisije, predstavićemo ostvarenje Fonofantomatiks Cezarija Duhnovskog. Ovaj autor srednje generacije, zainteresovan je za odnos muzike i improvizacije, determinizma i slobode. Bio je pobednik Međunarodnog Rostruma kompozitora 2003, a dve godine kasnije i takmičenja „Gaudeamus” kada je sa Agatom Zubel podelio „Specijalnu nagradu” žirija.

Delo je inspirisano konceptom koji je Stanislav Lem opisao u svojoj zbirci eseja Summa Technologiae, koji govori o posebnoj verziji virtualne realnosti. Nauka koja se bavim pronalaženjem „dvosmerne veze između veštačke realnosti i njenog recipijenta” se naziva fantomatika, a Duhnovski pokušava da prenese ovaj model u svoju kompoziciju, stvarajući mrežu veza između akustičkih instrumenata i veštački stvorenog konteksta. Međuzavisnost čitavog sistema se odvija u više ravni i ogleda se u interakcijama zvuka na mikro i makro planu, zapisanim odsecima, ali i figurama i gestovima koje su improvizovali članovi ansambla Klangforum iz Beča.

Urednica Ivana Neimarević