Muzika viva – Festival „Muzički dani” u Donauešingenu 2024

Karola Baukholt rođena je 1959. godine, a od sredine osamdesetih, intenzivno se bavi kako kompozicijom, tako i izvođenjem. Godine 2013. postala je članica Akademije za umetnost u Berlinu i profesorka kompozicije na Univerzitetu Anton Brukner u Lincu. Kompozicija Moje svetlo živi u tami za kontrabas i elektroniku koja je izvedena u Donauešingenu nastala je prošle godine, i u njoj Baukholtova opisuje svoju fascinaciju mrakom, u kojem se oseća sigurno i „ušuškano”. U današnjem svetu, malo je prostora u kojima je moguće iskusiti odustvo svetla, osim ispod zemlje, te ona pokušava da dubokim tonovima kontrabasa oživi podzemni svet, kretanje minijaturnih životinja, vode koja prolazi kroz zemlju, čak i zvuk ljudskih koraka.

Sa koncerta održanog u Šlosparku u Donauešingenu, čućete i prostorno-zvučnu instalaciju pod nazivom Meskaril kompozitorke i multimedijalne umetnice Lucije Kilger.

Emisiju će zaokružiti delo pod nazivom Reinkarnacija Slepog Toma Džordža Luisa. Ovaj afroamerički kompozitor, trombonista i muzikolog starije generacije, danas radi kao profesor na Kolambija univerzitetu. Kompozicija ovog autora koja je izvedena u Donauešingenu, inspirisana je istorijskom ličnošću, robom Tomasom „Slepim Tomom” Viginsom, koji je kad desetogodišnjak nastupio u Beloj kući svirajući klavir 1860. godine, da bi potom postao jedan od najpoznatijih američkih pijanista-kompozitora. Na njegovom repertoaru nalazilo se preko pet hiljada dela, uključujući ostvarenja Betovena, Baha, Šopena, Mendelsona, Rosinija, Verdija i Lista. Takođe, svirao je i sopstvene kompozicije, među kojima su i one nastale kao „imitacije” prirodnih fenomena ili zvuka mašina, a najpoznatija je Bitka kod Manas-sasa iz 1863. godine, u kojoj su klavirski klasteri evocirali zvuk bombi, znatno pre nego što su drugi kompozitori koristili slične strukture. U kompoziciji Reinkarnacija Slepog Toma, Džordž Luis metaforično reinkarnira Tomasa Viginsa kao AI, odnosno „veštačku inteligenciju”, putem programa koji je sam stvorio. Program pod nazivom „Vojadžer” se ovde koristi kako bi se realizovala improvizaciona klavirska deonica, izvedena na akustičnom klaviru koji kontroliše kompjuter. Pored ovog sloja dela, tu je i solista na saksofonu, čiji nastupi „trigeruju” program „Vojadžer” koji onda prepoznaje muzičke gestove, analizira ih i stvara muzički odgovor. Kako Luis navodi, cilj ovakvog načina komponovanja jeste da „omogući čoveku-muzičaru i kompjuteru-muzičaru da komuniciraju koristeći leksikon koji su zajednički stvorili izvođač, kompjuter i kompozitor”.

Urednica emisije: Ivana Neimarević