Dimitrij Zamjatin: Geografske slike putovanja

Ruski geograf, kulturolog, esejista i pesnik, Dimitrij Zamjatin (rođen 1962) poznat je kao osnivač humanitarne geografije i tvorac koncepta metageografije. Težište njegovog ineteresovanja je na disciplinama kao što su kulturalna antropologija, geopolitika, marketing i „brendiranje” teritorija. Autor je više od 400 naučnih i naučnopopularnih radova, među kojima su sedam monografija i tri antologije, a objavio je i pet zbirki poezije. Značajan broj njegovih radova objavljen je Sjedinjenim Američkim Državama, Nemačkoj, Italiji i Mongoliji.

U tekstu „Geografske slike putovanja” Zamjatin polazi od važne distinkcije između geografskog i zemaljskog prostora, pri čemu geografski prostor određuje kao rezultat procesa opisivanja, saznavanja i osmišljavanja zemaljskog prostora, to jest njegove geografizacije. Tokom osmišljavanja zemaljskog prostora identifikuju se i formiraju najvažnije i odlučujuće slike i stereotipi percipiranog prostora, a putovanja su idealan slučaj kada realnost odmah može da se predstavi i interpretira kao slika. Putovanja kao stil, kao deo načina života, snažno doprinose stvaranju živopisnih i bogatih slika zemalja, ali takođe često osnažuju i razvijaju vodeće stereotipe u percipiranju određene zemlje. Idealno putovanje funkcioniše samo sa nekoliko „uhodanih” i dovoljno pouzdanih, unapred pripremljenih geografskih slika, sve ostalo zavisi od ličnog stila putnika. Shodno tome, autor će navesti niz primera koji jasno ukazuju na složenost i višeznačnost geokulturne dinamike, počev od srednjovekovne slike prostora Evrope i dalekih delova sveta, preko edukativnih putovanja (naročito popularnih u 19. veku), putopisnih i dnevničkih zapisa umetnika, do savremenih oblika putovanja kao što su ekskurzije, ekspedicije, turizam i tako dalje.

Tekst je izvorno objaljen u trećem broju zbornika sa simpozijuma „Kulturni pejzaž” u Moskvi 2013. godine.

Preveli su ruskog Tanja Mijović i Danilo Barjaktarević.
Čitao je Aleksandar Božović.
Urednica emisija Olivera Nušić.