Etjen Balibar: Ljudska vrsta kao biopolitički koncept (3/3)

Kombinovane tendencije poznate pod nazivom „globalizacija" (koje su, bez obzira na to da li im pripisujemo skorašnje ili drevno poreklo, krajem XX veka očito prevršile svaku meru), rezultovale su relativizovanjem granica i razdaljina i podvrgavanjem svih ljudskih društava jedinstvenom sistemu ekonomske međuzavisnosti, dok u isto vreme ekološke posledice globalnog zagrevanja i konzumerističkog zagađenja, kao i destrukcija biodiverziteta, ugrožavaju celu planetu i njeno stanovništvo. U tom smislu je i povezanost epohe Antropocena sa pomenutom pandemijom veoma jasna.

U slučaju pandemije kovida-19 čovečanstvo, odnosno ljudska vrsta kao zajednica, u velikoj je meri, ako ne i u potpunosti, postala materijalno ujedinjena na „pasivan" način, tako da bi se, pozajmljujući formulaciju od Huserla i Deleza, moglo govoriti o „pasivnoj sintezi" ljudske vrste. Reč je o fenomenu transindividuacije čoveka, čiji specifični uslovi počivaju istovremeno u predindividualnom nivou patogene cirkulacije virusa koji, uprkos profilaktičkim preprekama, prelaze svaku granicu između tela, i supraindividualnom nivou formiranom od strane globalnog sistema proizvodnje i komunikacija, cirkulacijom osoba i stvari. Ali podjednako je važno naglasiti da je taj proces ujedinjenja isto tako i proces radikalnog razjedinjenja, pojave „antropoloških fraktura" koje stvaraju pukotine i suprotstavljaju jednog čoveka drugom čoveku unutar onoga što bi se moglo nazvati njihovom zajedničkom „ljudskom prirodom"...

Ovaj ogled, preuzet iz 2. broja časopisa Radical Philosophy za 2021. godinu, prevela je s engleskog jezika Dušica Popović.

Spikerska interpretacija teksta: Gordana Gačić
Urednik: Predrag Šarčević