Leoš Janaček: Jenufa

Tom prilikom predstavljena je nova postavka ove opere koju je realizovao nemački reditelj Klaus Gut, „smeštena između svetova Augusta Strindberga i nemačkog ekspresionizma", kako to navode kritičari. Naime, kostimi ukazuju na kasni 19. vek, dok su ruralne delove Češke zamenili urbani gradski prizori. Gutova produkcija snažno komunicira sa publikom i izaziva jake emocije, budući da on polazi od ideje da u Janačekovoj Jenufi možemo prepoznati aspekte nas samih i naših života - ponavljajuće obrasce neizbežne porodične istorije ili moralne kodekse koji su nam nametnuti i koji preovlađuju ma koliko im pružali otpor.

Jenufa je prvo u potpunosti uobličeno Janačekovo opersko ostvarenje, u kojem su sve karakteristike njegovog stila stavljene u funkciju muzičko-scenskog prikaza mračne priče o ubistvu deteta i iskupljenju. Prvi Janačekov susret sa komadom Njena pastorka Gabrijele Prajsove bio je početkom devedestih godina 19. veka, a rad na operi otpočeo je 1894. godine, dok je partitura završena tek 1903. godine. Uzroke za spori proces komponovanja delimično možemo naći i u prevelikim dnevnim obavezama autora. Tokom ovog perioda on je predavao u tri muzičke institucije, organizovao je koncerte i izložbe i radio na izdanjima narodnih pesama. Dugotrajna bolest, a zatim i smrt njegove ćerke, dvadesetogodišnje Olge, bez sumnje su takođe odložili završetak opere. Ovo snažno i upečatljivo delo, kao rezultat dugotrajnog, kreativnog napora, ostalo je do danas jedno od najistaknutijih u Janačekovom stvaralaštvu.

Autorka Jelena Damjanović