Muzika viva – Ketrin Lemb

Ova umetnica i dobitnica prestižne nagrade „Ernst fon Simens” za 2020. godinu, zauzima interesantnu poziciju na sceni današnje savremene muzike, svojim zvučnim radovima i istraživanjima kojima u fokus stavlja slušaoca. Naime, naslanjajući se na teorijske radove Marijen Amašer, Lembova navodi da se nalazimo „u eri slušalaca. Naša muzička praksa”, dodaje ona „mora uzeti u obzir realnost da slušaoci, muzičari i kompozitori zajednički stvaraju muzičke svetove”. Ali, autorka to ne postiže prepuštajući kontrolu nad partiturom, pružajući slušaocima i izvođačima priliku da sami stvaraju trenutke akustičkog zadovoljstva, niti pretvara svoj stvaralački proces u naučno, precizno merljivo istraživanje. Umesto toga, Lembova stvara prostor u kojem slušalac iznova gubi i pronalazi orijentaciju, otvarajući nove horizonte, kako unutrašnje, tako i fizičke, u kojima se odvija izvođenje. U njenom fokusu je „interakcija sa tonom”, koju postiže stalno menjajući odnose između zvučnih događaja, povezujući sasvim ličan, unutrašnji doživljaj i psihoakustičko, kolektivno iskustvo u prostoru gde se izvodi delo. Ona takvo muzičko iskustvo opisuje kao „interakciju tona, zbir oblika i senki, fenomenološko širenje, arhitekturu liminalnog i dugačku uvodnu formu”.

U ciklusu koji je Lembova započela 2016, pod nazivom Prisma Interius, sada se nalazi već devet dela, a poslednje od njih, nastalo 2018, autorka poredi sa „velikim kristalom, postavljenim među muzičare, koji se rotira i filtrira svetlo”. Naime, u muzičkom toku smenjuju se tonaliteti koji na različit način osvetljavaju formu, koja je uvek prisutna, ali koja se na ovaj način neprestano širi. Ovaj psihološki doživljaj stalnog narastanja prostora, Lembova dodatno pojačava uvođenjem novokonstruisanog instrumenta „sintisajzera dvostruke duge”. Inspirisana optičkim fenomenom stvaranja „dvostruke duge”, u kojem se pored jasnog obrisa spektralnog luka često vidi i njegova šira, bleđa kopija, Ketrin Lemb je uz pomoć Brajana Jubenska konstruisala ovaj instrument – on filtrira zvuke koji se pojavljuju u prostoriji tokom izvođenja, spaja ih harmonski sa drugim atmosferskim elementima, stvarajući tako kontinuiran zvučni fon koji autorka poredi sa kontinuom ili tanpurom u indijskoj muzici. Ovaj sloj tako postaje neka vrsta „spojnice” između slušaoca i fizičkog prostora koji ga okružuje, a čije granice postaju sve poroznije i neuhvatljivije. 

Urednica emisije: Ivana Neimarević