Muzej zvuka – Lucasko Lucaski

Italijanski kompozitor kasne renesanse Lucasko Lucaski čitav stvaralački vek je proveo u rodnoj Ferari. U ovom gradu stekao je muzička znanja učeći sa Čiprijanom de Roreom, a vremenom je i sam postao ugledni pedagog, koji je muzičkom zanatu naučio Erkolea Paskvinija, bio mentor Karlu Đezualdu da Venozi, kao i učitelj jednog od najznačajnijih autora na prelasku renesanse u barok, Đirolama Freskobaldija. Lucaski je 1564. godine bio imenovan za glavnog orguljaša na dvoru D'Esteovih. Ipak, njegovo ime se i dalje najčešće pominje u vezi sa neobičnom institucijom utemeljenom na ovom dvoru – ansamblu pevačica iz Ferare pod nazivom Concerto delle donne. Naime, u poslednjim decenijama 16. veka, Alfonso II, vojvoda od Ferare postao je zanesen zvukom ženskih soprana, te je odlučio da oformi ansambl, sastavljen od talentovanih pevačica, koje su bile plaćene i angažovane kao dvorski muzičari. Ovaj ansambl je imao privilegiju da ga sluša samo Vojvoda, na takozvanim musica secreta izvođenjima, koja su se odvijala u njegovim privatnim odajama i na koja su pristup imali samo odabrani gosti. Svedočanstva o ovim intimnim muzičkim večerima ostala su sačuvana u korespondenciji onih pojedinaca koji su imali priliku da im prisustvuju, a iz kojih danas možemo da zaključimo da su se ova izvođenja odvijala svakodnevno i to u periodu od nekoliko godina. Lucaskijeva zbirka madrigala iz 1601. godine je jedini sačuvani primerak dela koje su izvodile ove umetnice i predstavljaju važnu fazu u razvoju madrigala – od onog polifonog, bez instrumentalne pratnje i kasnijeg, solo madrigala koji se izvodio uz kontinuo. Pored ove zbirke, iza Lucaskija je ostalo sačuvano još tri knjige ričekara, jedna zbirka moteta, kao i još sedam zbirki madrigala u kojima je koristio bogato ornamentisanu deonicu soprana i time anticipirao neke od kompozitorskih zahvata karakterističnih za epohu baroka.

Urednica emisije: Ivana Neimarević