Operski magični realizam

Fluidnost – vremena, prostora, emocija, pa čak i identiteta – nalazi se u srcu opere Florensija u Amazoniji. To je, na prvi pogled, priča o putnicima niz reku Amazon, na parobrodu El dorado, koje povezuje zagonetni Riolobo - posrednik između ljudi i prostora - kojeg Katan zamišlja kao svog sopstvenog predstavnika među protagonistima. Prava drama se, međutim, odvija tokom psihološkog putovanja na koje svaki lik kreće. Libreto, čija je autorka Marsela Fuentes-Berejn, predstavlja originalnu priču bogatu aluzijama na druge priče na granici između drame i fantazije. Poznata meksička scenaristkinja i pedagog Fuentes-Berejn bila je učenica Gabrijela Garsije Markesa čiji je stil magičnog realizma (posebno iz velikog romana Ljubav u doba kolere) uticao i na ovu priču. Ukupni efekat sličan svetu koji se opisuje -  geografski to je Amazon, a emotivno potraga za ljubavlju i ispunjenjem – vrlo je zavodljiv, ali ispod svoje prelepe površine krije razne opasnosti.

Rođen u Meksiko Sitiju, Danijel Katan (1949-2011) je bio slavan po svojoj orkestarskoj, solističkoj, vokalnoj i filmskoj muzici. Među njegovim ostalim operama su i naslovi Rapaćinijeva kćerka iz 1991, i Poštar iz 2010.

Radnja opere smeštena je u prvim godinama HH veka na brodu koji se kreće niz reku Amazon. Termin Amazonija se odnosi na krajnju južnu oblast u Kolumbiji, kao i na susednu pokrajinu u Brazilu čija je prestonica Manaos.

Katanova očigledno i bez zazora romantičarska partitura zasniva se na raskošnoj lepoti i bogatim evokacijama prirode. Orkestarski part predstavljaa bazu za fleksibilne stilske granice: konverzacija oštrih linija neprimetno se nastavlja u široku, sanjalačku muziku koja slika reku. Velika oluja u I činu počinje tokom neobaveznog ćaskanja i u njemu nestaje. Riolobo, bariton, u početku je lik koji je uglavnom odgovoran za prelaze između realnosti i fantazije, posebno u finalu I čina, kad smiruje oluju obraćajući se direktno rečnim bogovima. Njegov mitski identitet se pomalja u njegovoj svakodnevnoj ličnosti rušeći granice, što se jasno opaža u muzici koja opisuje i njega i promenljivost njegovog sveta. Dok je naslovni lik nesumnjivo primadona, drugi sopran u podeli, Rosalba, takođe dobija dirljive solističke nastupe koji podsećaju na Pučinija, a svakako je najsnažniji trenutak kad se ona konačno prepušta osećanjima prema Arkadiju na kraju II čina. Vrhunac opere pripada ipak Florensiji koja se preobražava u leptira kad njen duh prevazilazi svet ljudi – što podseća na čuvenu ljubavnu smrt Vagnerove Izolde.

Premijerno izvedena 1996. u Hjustonu, Florensija u Amazoniji je tek treća opera na španskom jeziku koja se prikazuje u Metropolitenu, posle Granadosove Gojeskas iz 1916. i De Faljinog Kratkog života iz 1926. Novu produkciju koju kao rediteljka potpisuje Meri Cimerman, predvodi muzički direktor Meta Janik Neze-Segen, a u glavnim ulogama su Ajlin Peres kao Florensija, Gabrijela Rejes, Nensi Fabiola Herera, Mario Čang, Majkl Kjoldi, Matija Olivijeri i Grir Grimsli.

Urdnice prenosa su Maja Čolović-Vasić i Gorica Pilipović.