Savremena srpska muzika

In memoriam – Isidora Žebeljan

Isidora Žebeljan, rođena 1967. godine, završila je studije kompozicije na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu, u klasi Vlastimira Trajkovića, a od 2002. godine radila je kao profesor u ovoj obrazovnoj instituciji, kao prva žena profesor kompozicije u Srbiji. Godine 2006, izabrana je za člana Srpske akademije nauka i umetnosti, kao njen najmlađi član, a šest godina kasnije postala je i član Svetske akademije umetnosti i nauka. Kao prva ličnost sa Balkana, Isidora Žebeljan je bila dobitnica nagrade Parlamenta mediteranskih zemalja za umetnička dostignuća, 2014. godine.

Međunarodnu pažnju privukla je svojom operom Zora De koju je naručila Fondacija Dženisiz iz Londona, a koja je premijerno izvedena 2003. godine u Amsterdamu u režiji Dejvida Pauntnija. Za ovo delo, Isidora Žebeljan je 2004. godine nagrađena najznačajnijim nacionalnim priznanjem u oblasti umetničke muzike, Mokranjčevom nagradom. Nakon ovog proboja na svetsku muzičku scenu, njena dela su poručivale brojne značajne institucije i muzički festivali, kao što su Fondacija Berlinske filharmonije, Venecijansko bijenale, Festival u Bregencu, Opera iz Gelzenkirhena, Holandski kamerni hor, Akademia Muzikale Kiđijana iz Sijene, Siti of London festival i mnogi drugi. Kompozicije Isidore Žebeljan su interpretirali vodeći svetski ansambli poput Bečkih simfoničara, Akademije Sveti Martin u poljima, Brodski kvartet, Holandski kamerni hor i mnogi drugi.

Isidora Žebeljan je bila i jedan od najistaknutijih srpskih savremenih kompozitora muzike za pozorište i film. Komponovala je muziku za više od trideset pozorišnih predstava u svim značajnim kućama u Srbiji, Norveškoj, Hrvatskoj i Crnoj Gori, a njena primenjena muzika nagrađena je čak tri puta Sterijinom nagradom, dok je četiri puta osvajala nagradu YUSTAT Bijenala pozorišnog dizajna za najbolju pozorišnu muziku. U oblasti filmske muzike posebno se ističe njena saradnja sa Goranom Bregovićem, za kog je orkestrirala muziku za filmove „Dom za vešanje”, „Arizona Dream”, „Podzemlje” „Kraljica Margo” i „The Serpent’s Kiss”. Kao autor muzike za film Miloša Radivojevića „Kako su me ukrali Nemci”, 2011. je dobila nagradu za najbolju originalnu muziku na Filmskom festivalu u Sopotu, kao i nagradu srpskog FIPRESCI-ja, 2012. godine.