Si-En-En objavio nacrt Memoranduma SAD i Irana, šta piše u 14 tačaka

Prema nacrtu Memoranduma, SAD će Iranu omogućiti prodaju nafte i petrohemijskih proizvoda, a Teheran bi mogao da dobije pristup razvojnom fondu od 300 milijardi dolara, ukoliko ispuni obaveze u vezi sa nuklearnim programom u daljim pregovorima.

Dokument ne sadrži detalje o tome šta će biti sa iranskim visokoobogaćenim uranijumom.

Američki zvaničnik je Si-En-Enu rekao da tekst predstavlja sporazum koji su u nedelju digitalno potpisali predsednik Donald Tramp, potpredsednik Džej Di Vens i predsednik iranskog parlamenta Mohamad Baker Galibaf.

U razgovoru sa Si-En-Enom, američki zvaničnici su umanjivali značaj samog memoranduma, nazivajući ga "političkim dokumentom" koji ne odražava ključne dogovore iz pozadinskih kanala koje je Iran zaključio sa SAD, konkretno u vezi sa budućnošću teheranskog nuklearnog programa.

Bela kuća nije odgovorila na zahtev za komentar kada joj je predočen nacrt do kog je došao Si-En-En.

Poluzvanična iranska novinska agencija Tasnim opisala je procurele verzije nacrta kao netačne. Blumberg je ranije objavio jednu verziju nacrta.

Memorandum o razumevanju treba da bude formalno potpisan u petak, čime će biti pokrenut šezdesetodnevni rok za pregovore o konačnim uslovima sporazuma.

Četrnaest tačaka

1. Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države, zajedno sa svojim saveznicima u aktuelnom ratu, potpisivanjem ovog Memoranduma o razumevanju proglašavaju neposredni i trajni kraj rata na svim frontovima, uključujući Liban, i obavezuju se da ubuduće neće preduzimati nikakve neprijateljske akcije jedni protiv drugih, te da će se uzdržati od pretnji ili upotrebe sile. Konačni sporazum potvrdiće odredbe ovog i preostalih članova.

2. Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države obavezuju se da će uzajamno poštovati suverenitet i teritorijalni integritet i da se neće mešati u unutrašnje poslove.

3. Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države obavezuju se da će pregovarati i postići konačni sporazum u maksimalnom roku od 60 dana, koji se može produžiti uz obostranu saglasnost.

4. Neposredno po potpisivanju ovog Memoranduma o razumevanju, Sjedinjene Američke Države ukidaju pomorsku blokadu i sprečavaju svako ometanje ili opstrukciju prema Islamskoj Republici Iran, te u roku od najviše 30 dana vraćaju saobraćaj na pun kapacitet; protok brodova biće srazmeran predratnom obimu saobraćaja na strani Islamske Republike Iran. Sjedinjene Američke Države se takođe obavezuju da će svoje snage povući iz okolnih područja u roku od 30 dana po potpisivanju konačnog sporazuma.

5. Po potpisivanju ovog Memoranduma o razumevanju, Islamska Republika Iran će odmah preduzeti korake da se u roku od 30 dana omogući kretanje trgovačkih brodova iz Persijskog zaliva ka Omanskom moru i obrnuto, u obimu kakvom je bilo pre rata, uz uvažavanje potrebe za otklanjanjem tehničkih prepreka i razminiranjem od strane Irana.

6. Sjedinjene Američke Države se obavezuju da će, zajedno sa regionalnim partnerima, izraditi sveobuhvatni plan za obnovu i privredni razvoj Islamske Republike Iran, usaglašen sa obema stranama, uz obezbeđivanje finansiranja u iznosu od najmanje 300 milijardi dolara. Mehanizam sprovođenja ovog plana, u okviru konačnog sporazuma, biće razrađen u roku od 60 dana.

7. Sjedinjene Američke Države se obavezuju da će, u skladu sa dinamikom koja će biti dogovorena u okviru konačnog sporazuma, ukinuti sve vrste sankcija koje trenutno pogađaju Islamsku Republiku Iran, uključujući rezolucije Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija i Odbora guvernera Međunarodne agencije za atomsku energiju (MAAE), kao i sve jednostrane američke sankcije, primarne i sekundarne.

8. Islamska Republika Iran ponovo potvrđuje da nikada neće proizvesti nuklearno oružje. Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države dogovorile su se da će sudbina obogaćenog materijala i svih ostalih uzajamno dogovorenih nuklearnih pitanja, uključujući iranske nuklearne potrebe, biti na odgovarajući način rešena u konačnom sporazumu; konačni sporazum će potvrditi odredbe ovog člana.

9. Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države saglasne su da će do zaključenja konačnog sporazuma održavati postojeće stanje: Iran će zadržati postojeće stanje svog nuklearnog programa, a Sjedinjene Američke Države neće uvoditi nove sankcije Iranu niti jačati svoje snage u regionu.

10. Sjedinjene Američke Države se obavezuju da će odmah po potpisivanju ovog Memoranduma o razumevanju, pa sve do datuma ukidanja sankcija, Ministarstvo finansija SAD izdati odobrenja za izvoz iranske sirove nafte, petrohemijskih proizvoda i njihovih derivata, te svih pratećih usluga, uključujući bankarske, osiguravajuće, transportne i slične.

11. Sjedinjene Američke Države se obavezuju da će, u svetlu napretka pregovora ka konačnom sporazumu, zamrznuta ili ograničena sredstva i imovina Islamske Republike Iran biti oslobođena i u potpunosti stavljena na raspolaganje. Ta sredstva, bez obzira na to da li se nalaze na glavnom računu ili su preneta, biće upotrebljena za svako konačno isplaćivanje korisniku koje odredi Centralna banka Islamske Republike Iran i u potpunosti će biti dostupna za korišćenje. Sjedinjene Američke Države se obavezuju da će po tom osnovu izdati sva potrebna odobrenja i dozvole.

12. Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države dogovaraju se da će biti uspostavljen mehanizam za praćenje uspešne primene i budućeg poštovanja Konačnog sporazuma.

13. Nakon potpisivanja ovog Memoranduma o razumevanju, i po prijemu garancija u pogledu početka primene članova 4, 5, 10. i 11. ovog Memoranduma o razumevanju, te neprekidnog sprovođenja tih koraka, Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države stupiće u pregovore o Konačnom sporazumu isključivo u pogledu preostalih članova.

14. Konačni sporazum biće usvojen putem obavezujuće rezolucije Saveta bezbednosti UN.