Šta novo otkriva prva Monografija o najstarijem manastiru u Toplici

Nakon višedecenijskih arheoloških istraživanja i prikupljanja materijala, prof. dr Emina Zečević publikovala je prvu Monografiju manastira Sv. Nikole u Kuršumliji. Ona bi budućim generacijama arheologa, istoričara i istoričara umetnosti, trebalo da bude dobra osnova za dalja istraživanja manastira, ali i ostalih lokaliteta na području Toplice.

Kuršumlija je jedino mesto u Srbiji koje ima 2 Nemanjine zadužbine - manastire Sv. Nikole i Presvete Bogorodice. Stefan Nemanja je ovde stvarao srpsku državu, ali je ovo područje strateški bilo važno i u ranijim periodima ljudske civilizacije o čemu svedoče brojna otkrića naučnika, za koje je ova teritorija izuzetno bogata kulturno-istorijskim i arheološkim nasleđem.

“Mi smo za sedam godina ovde registrovali preko 200 lokaliteta. Od toga većina njih nije bila poznata. Znate, to je količina spomeničke građe koja može da se radi decenijma. Za mnoge arheologe, istoričare, srodne struke, postoji prosto izuzetna građa koju tek treba raditi”, navodi dr Emina Zečević, muzejska savetnica Narodnog muzeja u Beogradu.
Dr Emina Zečević je sa prikupljanjem građe za Monografiju Manastira Sv. Nikole u Kuršumliji počela 2006. godine. Manastir je izgrađen između 1159 i 1166 godine i intenzivno živeo do 14.veka kada je doživeo veliki požar. Obnavljan je i kao takav odolevao vekovima i burnim vremenima. Građa koja je prikupljena prilikom istraživanja biće pretočena u arheološku topografiju ovog područja na osnovu koga se mogu vršiti dalja istraživanja.
Dr Emina Zečević, muzejska savetnica Narodnog muzeja u Beogradu dodaje: “Ja mislim da je prioritet raditi sada i na drugoj Nemanjinoj crkvi - Bogorodica ima manje elemenata za samo zidanje i rekonstrukciju, ali zato ima mnogo više potencijala za arheološka istraživanja.
Primarni izvor monografije je arheološka građa, što je posebno dragoceno jer ima malo sačuvanih pisanih izvora.
“Arheološka građa priča svoju priču. Rekonstruisana je kompletna istorija srednjovekovnog manastira i života manastira u tursko doba, do kraja 17.veka. Ovde su čitavi horizonti, čitava stoleća, zapravo života u manastiru osvetljena zahvaljujući arheološkoj građi”, ističe docent dr Dejan Radičević, sa Filozofskog fakulteta u Beogradu.
Poslednjih decenija intenzivno se radilo na obnovi svetinje. U toku je podizanje sveobuhvatnog zida, a u planu je i izgradnja manastirskog konaka.