Ustavni sud Crne Gore o vakcinaciji kao uslovu za vrtić, roditelji protestuju ispred Suda

U Ustavnom sudu Crne Gore danas se održava javna rasprava povodom inicijative za ocenu ustavnosti odredaba Zakona o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti kojima je obavezna vakcinacija propisana kao uslov za boravak dece u javnim i privatnim predškolskim ustanovama. Izuzetak su deca kod koje postoji trajna medicinska kontraindikacija za određenu imunizaciju.

Na raspravi učestvuju predstavnici Ministarstva zdravlja, Instituta za javno zdravlje, Svetske zdravstvene organizacije, UNICEF-a, kao i nevladinih organizacija Udruženje Roditelji i Alternativa Crna Gora, koje su podnele inicijative za ocenu ustavnosti.

„Nismo protiv vakcinacije, pitanje je da li je mera srazmerna“

Lepa Žunjić iz Udruženja Roditelji istakla je da ta organizacija nije protiv vakcinacije, već da je ključno pitanje da li se ograničenjem boravka nevakcinisane dece u vrtićima postiže željeni cilj.

„Da li je Vladina mjera srazmjerna i djelotvorna, to je jedino pitanje“, rekla je Žunjićeva.

Ukazala je i na problem dece koja su posle primene novih pravila završila van državnih i licenciranih predškolskih ustanova – u čuvaonicama, kreativnim centrima, radionicama i drugim oblicima boravka koje država ne kontroliše na isti način.

„Gdje su nam djeca danas?“, upitala je Žunjićeva, ističući da vrtić, pored zdravstvenog aspekta, ima važnu ulogu u obrazovanju, socijalizaciji i razvoju deteta.

Sudija Ustavnog suda Nikola Mugoša ukazao je, s druge strane, na dva suprotstavljena interesa – dece koja zbog vakcinalnog statusa ne mogu u vrtić i one dece koja iz medicinskih razloga ne mogu da budu vakcinisana i čija zaštita zavisi baš od visokog stepena imunizacije stanovništva.

„Daleko smo od kolektivnog imuniteta“, rekao je Mugoša, ukazujući da se moraju uzeti u obzir i posledice po decu koja ne mogu u vrtić i rizik za onu koja zbog trajne medicinske kontraindikacije ne mogu da prime određenu vakcinu.

On je otvorio pitanje na koji način država, u uslovima niskog stepena imunizacije, može da zaštiti prava dece koja zbog zdravstvenih razloga ne mogu da prime vakcinu, prenosi Portal RTCG.

„Ako imamo u vidu ova dva prava, kako onda država, u zemlji gdje je nizak stepen imunizacije, da zaštiti pravo na život te djece koja zavise od vakcinacije i od rezultata kolektivnog imuniteta?“, upitao je Mugoša.

Protest ispred Suda, pominje se i blokada vrtića

Istovremeno sa javnom raspravom, ispred Ustavnog suda u Podgorici okupili su se roditelji na protestu pod nazivom „Deca imaju pravo na vrtić. Roditelji imaju pravo na izbor“.

Okupljeni smatraju da država ne bi smela da uslovljava boravak dece u predškolskim ustanovama njihovim vakcinalnim statusom. Nose transparente „Djecu vam ne damo“, „Od kada su političari doktori“ i „Čija su naša djeca“.

Učesnica protesta Ema Mujezinović rekla je da se protive meri kojom se deci bez odgovarajućeg vakcinalnog statusa onemogućava boravak u vrtiću, dok je roditelj Novak Raičković najavio da se protesti mogu nastaviti i posle odluke Ustavnog suda.

„Nastavićemo proteste i razmišljamo da blokiramo vrtiće“, rekao je Raičković.

Organizatori su najavili da će ostati ispred Ustavnog suda do završetka javne rasprave.

Više od polovine dece u Baru bez prve doze MMR-a

Problem je posebno izražen u Baru. Prema podacima Ministarstva zdravlja koje su objavile podgoričke „Vijesti“, prvu dozu MMR vakcine primilo je 46,7 odsto dece iz analizirane grupe, dok 1.354 dece nije primilo tu dozu.

Istovremeno, prvih dana septembra u državnom vrtiću u Baru boravila je približno trećina upisane dece. Iz te ustanove, međutim, naglašavaju da se taj podatak ne može tumačiti isključivo kao posledica novih pravila o vakcinaciji, jer je početak septembra period prilagođavanja dece na vrtić.

Vakcinalni status, takođe, nije uslov za sam upis deteta, ali jeste uslov za njegov boravak u vrtiću. Potvrdu o sprovedenoj obaveznoj vakcinaciji izdaje izabrani pedijatar.

Deo roditelja čija deca ne ispunjavaju uslov za boravak u vrtiću okrenuo se privatnim čuvaonicama, igraonicama i drugim oblicima dnevnog boravka, u kojima se vakcinalni status ne proverava. Prema navodima „Vijesti“, takve usluge roditelje koštaju od 120 do 300 evra mesečno.

Ministarstvo prosvete Crne Gore navodi da takve čuvaonice, radionice i takozvane edukativne školice, ukoliko nisu registrovane kao obrazovno-vaspitne ustanove, nisu u nadležnosti prosvetne inspekcije, već se u pravnom smislu tretiraju kao privredni subjekti.