Ko je odneo Pašićeve pare

Štedna knjižica otvorena 1922. godine na njegovo ime sa uloženih 684.875 dinara.

Posle samo nekoliko meseci od otvaranja Nikola Pašić u knjižici svojeručno dopisuje sledeću oporuku: ''U slučaju moje smrti novac po ovoj knjižici predati predsedniku Narodne skupštine, sa željom, da Skupština reši, da se ovaj novac upotrebi na podizanje spomenika blagoupokojenom Ruskom Caru Nikolaju u znak zahvalnosti srpskog naroda.''

Spomenik Nikolaju nikada nije podignut jer je Pašića i njegovu želju pretekla smrt: umro je 1926. g.

Zašto Narodna skupština to nije uradila tada, prema Pašićevoj oporuci, danas je teško odgovoriti.

Ipak i pored svih sudbinskih zbivanja u novonastaloj državi, Pašićeva štedna knjižica ili kako se tada zvalo ''uložna knjiga'' i dalje postoji.

I posle njegove smrti, vrlo pedantno, svake godine 31. decembra ispisuju se kamate za prethodnu godinu, tako da je 31. decembra 1944. godine na štednji bilo 1. 786.595. dinara, odnosno isto toliko dolara.

Međutim, novac koji je preživeo tolike nedaće srpskog naroda, okupaciju i okupatore, nije preživeo oslobodioce: 9. aprila 1946 godine, na kraju Pašićeve štedne knjižice stoji ispisano krasnopisom izdato.

Međutim, ne piše kome­ - pojedincu ili instituciji.

Mogućih pretpostavki ima mnogo ali je preciznih odgovora malo. Novac sa originalne štedne knjižice Nikole Pašića podigla je nepoznata osoba početkom aprila 1946. godine.

Da li je to bio državni službenik ili ne, postavlja se pitanje da li je srpska država dužna da izvrši oporuku pokojnog predsednika vlade, Nikole Pašića i podigne spomenik blgoupokojenom Ruskom Caru Nikolaju koji je to odavno zaslužio.

Za sada Nikolaj u Beogradu ima jedan spomenik koji su podigli ruski emigranti.