Vremeplov (10. mart 2016)

Književnik Vladislav Petković - Dis rođen je na današnji dan 1880. godine. Lirski pesnik, boem, Dis je jedan od najznačajnijih srpskih pesnika. Njegova poezija je slika unutrašnjeg intimnog pesnikovog života, poezija snova i maštanja, a njegov pesimizam odraz ličnog bola i osećanja izgubljenog u životu. U antologijske se ubrajaju njegove pesme: "Možda spava", "Jutarnja idila", "Utopljene duše", "Plave misli", "Među svojima"... Uređivao je časopis" Književna nedelja", a sa Simom Pandurovićem jedan je od osnivača srpske Moderne. Kao ratni izveštač pri srpskoj Vrhovnoj komandi u Balkanskom ratu, prešao je Albaniju i boravio kao izbeglica u Francuskoj. Na povratku u otadžbinu, nemačka podmornica torpedovala je brod kojim je Dis putovao i on je našao smiraj u talasima Jonskog mora.

Na današnji dan 1856. godine umro je Jovan Sterija Popović, književnik, prvi srpski komediograf, profesor Liceja u Kragujevcu i Beogradu, osnivač Društva srpske slovesnosti, ministar kulture Srbije. Popović se školovao u Sremskim Karlovcima, Temišvaru, Pešti i Kežmarku u Slovačkoj. Bavio se advokaturom u Vršcu, a zatim profesorskim pozivom, kao predavač prirodnog prava na Liceju. Bio je načelnik Ministarstva prosvete, pionir u organizovanju školstva u Srbiji, pokretač inicijative za osnivanje Akademije nauka, Narodne biblioteke i Narodnog muzeja u Beogradu. Učestvovao je u organizovanju prvog beogradskog teatra - "Teatra na Đumruku", koji je otvoren izvođenjem njegove tragedije "Smrt Stefana Dečanskog". Književni rad počeo je pisanjem pesama u duhu Lukijana Mušickog, a nastavio dramama i romanima u kojima se obračunao sa romantičarskom i avanturističkom književnošću. U komedijama je ismevao mane tadašnjeg društva, pomodarstvo, pokondirenost, nadriučenost, a opisima trgovaca i špekulanata, postao je pravi "srpski Molijer". Sterijina dela: "Laža i paralaža", "Pokondirena tikva", "Zla žena", "Tvrdica" i "Kir Janja" osvojila su sve jugoslovenske pozornice, pa se sa uspehom prikazuju i danas. Pred smrt se vratio poeziji i napisao niz gorkih i snažnih stihova, koji predstavljaju pesnikov sumorni oprošaj sa životom, u kome je doživljavao nepravde i uvrede.

1772. - Rođen Fridrih fon Šlegel, nemački književnik i teoretičar
(Hanover, 10. 03. 1772 - Drezden, 11. 01. 1829)

1861. - Umro Taras Ševčenko, ukrajinski književnik, slikar i grafičar
(Morinci, 09. 03. 1814 - Petrograd, 10. 03. 1861)

1872. - Umro Đuzepe Macini, italijanski revolucionar, ideolog nacionalnog pokreta Italije u 19. veku
(Đenova, 22. 06. 1808 - Đenova, 10. 03. 1872)

1875. - Umro Svetozar Marković, političar i teoretičar, osnivač socijalističkog pokreta u Srbiji
(Zaječar, 21. 09. 1846 - Trst, 10. 03. 1875)

1892. - Rođen Artur Honeger, francuski kompozitor
(L' Avr, 10. 03. 1892 - Pariz, 27. 11. 1955)

1893. - Rođen Petar Jovanović, geograf, akademik
(Dobrača, 10. 03. 1893 - Beograd, 15. 11. 1957)

1926. - Rođena Mara Janković, pop i džez pevačica, članica Vokalnog kvarteta Predraga Ivanovića
(Zemun,10. 03. 1926 - 08. 03. 2009)

1940. - Umro Mihail Afanasjevič Bulgakov, ruski književnik, dramaturg i lekar
(Kijev, 15. 05. 1891 - Kijev, 10. 03. 1940)

1940. - Rođen Čak Noris (Karlos Rej Noris), američki filmski glumac i karatista, svetski šampion (Oklahoma, 10. 03. 1940)

1957. - Rođen Osama bin Laden, osnivač Al kaide
(Rijad, 10. 03. 1957 - Abotabad, 02. 05. 2011)

1958. - Rođena Šeron Stoun, američka filmska glumica
(Midvil, 10. 03. 1958)

1959. - Počela pobuna na Tibetu protiv kineskih vlasti, ugušena 28. marta iste godine

1976. - Osnovana Crnogorska akademija nauka i umjetnosti

1981. - Rođen Samjuel Eto, kamerunski fudbaler
(Duali, 10. 03. 1981)

1991. - Počele studentske demonstracije kod Terazijske česme u Beogradu

1997. - Umro Najdan Pašić, publicista, profesor Univerziteta u Beogradu i sudija Ustavnog suda Srbije
(Skoplje, 1922 - Beograd, 10. 03. 1997)

2000. - Umro Konstantin Obradović, profesor Fakulteta političkih nauka u Beogradu, stručnjak za međunarodno humanitarno pravo, osnivač Centra za ljudska prava u Beogradu
(Beograd, 1939 - Beograd, 10. 03. 2000)

2001. - Umrla Maja Tasić, političar, šef kabineta u Ministarstvu inostranih poslova SRJ
(Beograd, 01. 05. 1965 - Beograd, 10. 03. 2001)

2002. - Umro Vinko Kandija, rukometni trener i sportski radnik
(Trogir, 23. 05. 1934 - Beč, 10. 03. 2002)

2008. - Umro Đorđe - Badža Predin, vaterpolista, predsednik vaterpolo kluba "Bečej" i Vaterpolo saveza Srbije, direktor Vaterpolo saveza Jugoslavije, predsednik opštine Bečej
(1947 - Novi Sad, 10. 03. 2008)

2010. - Umro Kori Hejm, filmski glumac
(Toronto, 23. 12. 1971 - Burbenk, 10. 03. 2010)

2012. - Umro Žan Žiro Mebijus, francuski strip-crtač
(Nožan sir mar, 10. 05. 1938 -Pariz 10.03.012)

2012. - Umrla Vera Ivković, pevačica (Lazarevac, 16. 01. 1949 - Ruma, 10. 03. 2012)

2013. - Umrla Lilijan Mej Dejvis, švedska princeza, manekenka modnog časopisa "Vog"
(Svonsi, 30. 08. 1915 - Stokholm, 10. 03. 2013)

2014. - Umro dr Marko Mladenović, profesor Pravnog i Fakulteta političkih nauka u Beogradu, direktor Instituta za socijalnu politiku i Instituta za pravne i društvene nauke Pravnog fakultetu u Beogradu
(Jagodina, 11. 06. 1928 - Beograd, 10. 03. 2014) 

2014. - Umro Momir Vojvodić, književnik
(Ponoševac, 18. 03. 1939 - Podgorica, 10. 03. 2014) 

2014. - Umrla dr Ljubinka Bogetić, istoričar, profesor Fakulteta političkih nauka u Beogradu
(Pirot, 19. 11. 1920 - Beograd, 10. 03. 2014)

2015. - Umro Ričard Glecer, američki filmski scenarista i reditelj
(Flašing, 28. 01. 1952 - Los Anđeles, 10. 03. 2015) 

2015. - Umro Zoran Erak, novinar i glavni urednik lista "Mladost", novinar Radio-televizije Beograd i "Ilustrovane politike", jedan od osnivača lista "Dan"
(Požarevac, 15. 06. 1948 - Beograd, 10. 03. 2015)