Devet decenija KP Kine

Kina obeležava 90. rođendan Komunističke partija s tipično raskošnim proslavama, ali i debatama o tome da li su potrebne velike promene u vladi kako bi se održao preporod zemlje.

Rasprava koja već godinama traje u akademskom svetu i među analitičarima, vodi se između onih koji žele tranziciju ka više demokratskoj vlasti i grupe poznate kao "nova levica" koja se zalaže za više egalitarističko i autoratitivno uređenje.

Agencija AP ocenjuje da su neslaganja pojačana poslednjih meseci, između ostalog, i zbog socijalnih tenzija usled korupcije i velikog jaza u bogatstvu.

U osnovi rasprave je stav da su reforme, koje su kombinovale kapitalizam s državnom kontrolom, ali i koje su Kinu iz siromaštva dovele do položaja svetske sile, završile stvaranjem nove elite, dok su mnogim Kinezi nedostupne blagodeti napretka.

"Ljudi vide da su reforme dovele do svakakvih socijalnih problema i troškova i da te troškove snose poljoprivrednici i radnici", kaže Jang Džišeng, urednik u liberalom časopisu za penzionisane članove partije, naglasivši da nezadovoljsto postoji i na levici i na desnici i u centru.

"Levica ne voli tržišnu ekonomiju. Desnica ne voli to što nema drugih liberalizacija, što nema demokratije. A centar se koleba", kaže Jang.

Da li će Kina krenuti levo ili desno tiče se i sveta koji se nada će kineski privredni rast pomoći globalnoj ekonomiji u recesiji, ali je ključno i za opstanak Komunstičke partije.

Nedavni protesti zbog prava manjina i radnika migranta na severu zemlje, u Unutrašnjoj Mongoliji, kao i u južnoj provinciji Guangdong, čine ispraznim tvrdnje Komunističke partije da gradi "harmonično društvo", navodi AP.

Prošle godine, premijer Ven Điabao više puta je ponovio da su potrebne političke reforme kako bi se obezbedio nastavak privrednog rasta, ali su predsednik parlamenta i ključni čovek u Komunističkoj partiji uzvratili da Kina ne treba da usvoji demokratiju Zapadnog tipa.

Kina je danas druga svetska ekonomija (iza Sjedinjenih Američkih Država koje su na poziciji najjače svetske ekonomije). Činjenica je da je došlo da velikog raslojavanja stanovništva, ali to je verovatno cena dinamičnog privrednog rasta.