Mađarska tačka na komunizam

Mađarska vlada predložila je zakon kojim se omogućava svima koji to žele da zatraže uništavanje špijunskih izveštaja tajnih službi koji su vođeni u vreme komunizma.

Prema predloženom zakonu, svako ko je bio predmet istrage i praćenja od strane tajnih službi sada će imati pravo da traži od vlasti da se ti izveštaji unište.

Istoričari, međutim, taj predlog ocenjuju kao loš i navode da se time podriva sposobnost države da se suoči sa svojom prošlošću.

Sa druge strane, Vlada premijera Viktora Orbana navodi da se predloženim zakonom građanima ostavlja mogućnost izbora. Oni koji žele da njihovi fajlovi budu uništeni to će moći da ostvare, dok će oni koji žele da sačuvaju te dokumente za svoje potomstvo takođe to moći da učine.

Procenjuje se da je u vreme komunističkog režima oko 1,6 miliona ljudi u Mađarskoj bilo praćeno. Obično su komšije, prijatelji i rodbina imali zadatak da prate i odaju informacije o osobama koje je tajna služba označila kao sumnjive.

"Država u kojoj postoji vladavina prava ne može da čuva lične podatke prikupljene na neustavan način, jer su to nemoralni dokumenti nemoralnog režima", saopštilo je tim povodom mađarsko Ministarstvo pravde.

U periodu od 1948. do 1990. godine Mađarskom je vladala Komunistička partija, koja se tokom svoje vladavine u najvećoj meri oslanjala na aparat državne bezbednosti i tajne službe.

Kada bi se svi papiri prikupljeni praćenjem ljudi u tom periodu poređali jedan pored drugoj dostigli bi dužinu od oko 20 kilometara.