Svetske muzičke pozornice

Reprodukujemo snimak koncerta Simfonijskog orkestra Frankfurtskog radija, održanog 17. aprila u dvorani Stare opere u ovom nemačkom gradu. Ansamblom je dirigovao Alen Altinoglu, šef-dirigent orkestra, dok je kao solista nastupio violinista Sergej Hačatrjan. Koncert je bio naslovljen Jermenska duša, što upućuje na zajedničko jermensko nasleđe dvojice umetnika. Naime, Alen Altinoglu je rođen u Parizu, ali potiče iz porodice jermenskog porekla, dok je Sergej Hačatrjan, rođen u Jerevanu, odrastao u Frankfurtu, gde se još kao mlad umetnik izdvojio kao jedan od najistaknutijih violinista svoje generacije. Upravo je njihovo zajedničko jermensko poreklo bio jedan od razloga što su umetnici prvi deo koncerta posvetili muzici najpoznatijeg jermenskog kompozitora – Arama Hačaturjana.

Najpre ćete čuti Adađo Spartaka i Frigije iz baleta Spartak. Ovaj neoklasični balet u tri čina, Hačaturjan je komponovao 1954. godine, a ubrzo zatim odlikovan je Lenjinovom nagradom. Dve godine kasnije Spartak je premijerno izveden u Sankt Peterburgu, tada Lenjingradu, dok je svetsku slavu delo imalo 1968. godine u produkciji Baljšoj teatra.

Nakon toga sledi Hačaturjanov Violinski koncert u de molu, opus 46, iz 1940. godine, koji je kompozitor posvetio Davidu Ojstrahu, slavnom violinisti koji ga je iste godine premijerno izveo u Moskvi. U ovom ostvarenju Hačaturjan spaja jermenske folklorne uticaje sa raskošnim simfonijskim izrazom i klasično oblikovanom formom. Violinski koncert je kompozitoru doneo Staljinovu nagradu, a ubrzo je prihvaćen i na međunarodnoj muzičkoj sceni. Iako je njegova popularnost u drugoj polovini prošlog veka donekle opala, delo je vremenom ponovo privuklo pažnju izvođača i publike, te danas spada među najčešće izvođene Hačaturjanove kompozicije.

Solističku deonicu izvešće Sergej Hačatrjan, violinista koji je međunarodnu pažnju privukao 2000. godine, kada je osvojio Prvu nagradu na Sibelijusovom takmičenju u Helsinkiju, postavši najmlađi pobednik u istoriji ovog prestižnog konkursa. Pet godina kasnije osvojio je i Prvu nagradu na Takmičenju kraljice Elizabete u Briselu. Nastupao je sa vodećim svetskim orkestrima i sarađivao sa istaknutim dirigentima poput Kurta Mazura, Gustava Dudamela i drugih. Njegova diskografija obuhvata snimke koncerata Sibelijusa, Hačaturjana i Šostakoviča, sonate Šostakoviča, Franka i Bramsa, kao i kompletne sonate i partite za solo violinu Johana Sebastijana Baha. Istaknuto mesto u Hačatrjanovom opusu zauzima album Moja Jermenija, koji je ostvario u saradnji sa sestrom, pijanistkinjom Lusin Hačatrjan. Ovo izdanje predstavlja intimnu posvetu jermenskom muzičkom nasleđu i sećanju na stogodišnjicu jermenskog genocida, a ovenčano je priznanjem Eho klasik.

Drugi deo koncerta ispunila je muzika iz baleta Posvećenje proleća Igora Stravinskog, trećeg u nizu baleta koje je kompozitor pisao za parisku sezonu trupe „Ruski balet” Sergeja Djagiljeva. Koncept dela naznačen je već u njegovom podnaslovu – Slike paganske Rusije – dok ga je sam Stravinski opisao kao muzičko-koreografsko ostvarenje posvećeno misterioznom naletu stvaralačke snage proleća. Posvećenje proleća nastalo je 1913. godine, u kompozitorovoj ranoj stvaralačkoj fazi, a ubrzo je prevazišlo okvire baletske scene i steklo samostalan život na i koncertnim podijumima.

Snimak iz serijala Premijum koncerti Euroradija ustupljen nam je posredstvom međunarodne razmene.

Urednica Irina Maksimović Šašić