Ivana Maksić: Šugar, naš savremenik

Knjigu Zarazna omaška čine psihoanalitičke studije, članci i kritike, koje je naš prvi školovani psihoanalitičar Nikola Mikloš Šugar pisao u periodu od 1925. do 1941. godine. Kako komentariše Ivana Maksić, značaj ove studije nije samo u tome što se Šugarovo delo konačno sistematično predstavlja našim čitaocima (budući da je pisao uglavnom na mađarskom i nemačkom jeziku) i što sadrži iscrpnu bibliografiju i upečatljive biografske detalje i svedočanstva njegovih savremenika i učenika, već i u samoj kontekstualizaciji i aktuelizaciji njegovog dela, u novostvorenoj mogućnosti za bolje sagledavanje ukrštanja psihoanalitičkih uvida i društvenih okvira.

Inače, Nikola Mikloš Šugar (1897–1945) bio je nereligiozni mađarski Jevrejin, lekar, neuropsihijatar i psihoanalitičar; pohađao je Frojdova predavanja tokom 1925. godine, služio je vojsku u Crnoj Gori i na Petrovaradinu, bio redovni član Bečkog i Budimpeštanskog psihoanalitičkog društva, a delovao je u Subotici i Beogradu, govorio mađarski, srpskohrvatski, nemački, engleski i ruski jezik. Osim privatne prakse, bio je još i konsultant-volonter jevrejske bolnice, lokalno poznat kao lekar za alkoholizam, kao i honorarni predavač u subotičkoj Ženskoj učiteljskoj školi. Uz sve to, objavljivao je zapažene radove u istaknutim međunarodnim časopisima i bio suosnivač i centralna ličnost prvog psihoanalitičkog kruga u Kraljevini Jugoslaviji. „Naklonjen komunističkim idejama i simpatizer radničkog pokreta, Šugar je velikodušno pomagao Crvenu pomoć, a učestvovao je i u akcijama istaknutog subotičkog komuniste Adolfa Singera. Posle bombardovanja Beograda, peške se uputio za Suboticu, noseći samo mali, prljavi jastuk; njegova bogata biblioteka u beogradskom stanu opljačkana je, a vredna psihoanalitička zbirka nepovratno izgubljena. Iz Subotice je potom interniran u nekoliko radnih logora u Češkoj i Austriji, a umro je pred sam završetak rata, 1945. godine, u logoru Terezin, najverovatnije od tifusa”, piše Ivana Maksić.

Čitala je Maja Miralem.
Urednica Tanja Mijović.