Svetske muzičke pozornice

Najpre ćete čuti Šostakovičev Koncert za violončelo u Es duru, broj 1 opus 107. Ovo delo iz 1959. kompozitor je pisao za Mstislava Rostropoviča, koji ga je premijerno svirao 4. oktobra iste godine u Velikoj dvorani Konzervatorijuma u tadašnjem Lenjingradu, uz pratnju filharmonije ovog grada kojom je dirigovao Jevgenij Mravinski.

Nakon toga sledi Sedma simfonija u E duru Antona Bruknera, koju je kompozitor pisao od 1881. do 1883. godine. Premijera dela upriličena je 30. decembra 1884. kada su ga odsvirali članovi Gevandhaus orkestra pod upravom Artura Nikiša u lajpciškom Novom pozorištu. To je bio jedan od velikih trijumfa u kompozitorovoj karijeri, a ovaj uspeh ponovljen je u Minhenu naredne, 1885. godine kada je simfoniju dirigovao Herman Levi. Nedugo zatim delo je objavljeno sa Bruknerovom posvetom bavarskom kralju Ludvigu Drugom. Međutim, uprkos toplom prijemu u Lajpcigu i Minhenu, kritičari u drugim gradovima bili su znatno manje entuzijastični. Naime, nakon njujorške premijere, kada su delo interpretirali članovi Filharmonijskog društva predvođeni Teodorom Tomasom, kritičar „Njujork Tribjuna” bio je oštar i u svom prikazu istakao je sledeće: „Delo je totalni promašaj. Možda će ono biti prijemčivo za slušanje i lepo za dvadeset pet godina, ali sada nije! Muzika je kao olovo pala na slušaoce, a čak jedna trećina prisutnih je već posle drugog stava napustila salu”.

Iako se Brukner danas ubraja među vodeće simfoničare koji stoje između Betovena i Malera, čak su i krugovi bečkih muzičkih kritičara tog doba Sedmu simfoniju dočekali sa određenom dozom neprijateljstva, kritikujući kompozitorov muzički jezik. Međutim, publika je 1886. godine delo toplo primila u izvođenju Bečkih filharmoničara i dirigenta Hansa Rihtera, a ono je nešto bolje dočekano i na koncertu u Londonu naredne godine, kada je stručna javnost u njemu primetila i „neke fine pasaže u sporom stavu” označivši ga kao „Elegiju za Vagnera”. Istoričari navode da je upravo Vagnerova muzika inspirisala Bruknera da komponuje ovo ostvarenje, a veliku naklonost koju je kompozitor gajio prema muzici svog kolege, pokazao je i upotrebom Vagnerovih tuba. Naime, bila je to prva upotreba ovog instrumenta u simfonijskoj muzici, a Brukner će ga kasnije koristiti i u svoje dve poslednje simfonije.

Urednica Irina Maksimović Šašić