Žak Derida: Zver i suveren (5)

„Društvena životinja” – piše Derida – „ne znači nužno politička životinja; nije svaki zakon nužno etički, pravni ili politički. Pa će, prema tome, u našem fokusu biti pojam zakona, i s njim pojmovi ugovora, autoriteta, poverenja, kao i toliki drugi. Da li je zakon koji vlada [...] u svim društvima koja nazivamo životinjskim iste prirode kao i ono što zovemo zakonom u ljudskom pravu i ljudskoj politici? I da li složena, iako relativno kratka istorija pojma suverenosti na Zapadu (pojam koji je, dakle, i sam jedna ustanova, koju ćemo pokušati da analiziramo koliko je to moguće), jeste ili nije istorija zakona čija se struktura nalazi ili ne nalazi u zakonima koji organizuju hijerarhijske odnose autoriteta, hegemonije, sile, vlasti, vlasti nad životom i smrću onih društava koja se nazivaju životinjskim? Pitanje je utoliko mračnije i nužnije što je minimalna crta koju treba priznati onome što ima suveren položaj [...] izvesna moć donošenja, stvaranja zakona, ali, takođe, i njegovog suspendovanja. Izuzetno pravo postavljanja sebe iznad prava, pravo na nepravo, ako tako mogu da kažem, upravo ono što preti da ljudskog suverena odvede iznad ljudskog, ka božanskoj svemoći (koja će, uostalom, najčešće zasnivati načelo suverenosti u njegovom svetom i teološkom poreklu), istovremeno preti da, zbog arbitrarne suspenzije prava ili pravnog prekida, učini suverena sličnim najzverskijoj zveri koja ništa ne poštuje, koja prezire zakon, koja sebe od početka postavlja izvan zakona, mimo zakona.”

Ovaj tekst objavljen je 2007. godine u časopisu Treći program (br. 135–136).

Tekst čita: Koviljka Panić
Uednici: Ivan Milenković i Predrag Šarčević