Muzika viva – Festival „Nordijski muzički dani”

Emisiju ćemo započeti kompozicijom Etar danske autorke Sandre Bos. U njoj ova umetnica nastoji da stvori neobične zvučne boje pomoću elektronike i gudačkih instrumenata, koristeći e-bow, odnosno električna gudala. Uz pomoć elektromagnetnog polja, ona izaziva vibracije na žicama, a da ih gudalo nikada ne dotakne, stvarajući specifičan, pomalo avetinjski zvučni spektar. Ovaj čudan, pomalo dezorijentišući zvuk, autorka povezuje i sa efektima isparenja etra, tečnosti koja se nekada koristila kao anestetik, a koji su nelagoda i vrtoglavica, ali i sa antičkim konceptom etra, koji je označavao gornje slojeve atmosfere.

Na ovom koncertu je potom izvedena kompozicija Dva detinjstva Levija Resenena. Ovaj mladi finski autor, rođen 1997, kompozicijom kojom se predstavio u Glazgovu pokušao je da prevaziđe sopstvene traume iz mladosti, odnosno da u fokus stavi fenomen vršnjačkog nasilja. Agresija kojoj je bio izložen u detinjstvu ostavila je dugotrajne i duboke posledice, a jedna od njih je potiskivanje skoro svih sećanja. U ovom delu, on pokušava da dočara taj nedostatak koherentnosti, nepovezanosti i zamagljenosti sećanja, te pokušaj da tim fragmentarnim uspomenama pruži smisao.

U nastavku ćete čuti ostvarenje Arnangvak Gestrem, grenlandske flautistkinje, dirigentkinje i kompozitorke inuitskog porekla. Ova umetnica, koja danas živi i radi u prestonici Grenlanda, Nuku, inspiraciju za svoja dela najčešće pronalazi u prirodi, klimatskim fenomenima polarnog kruga i tradiciji Inuita. To je slučaj i sa kompoziciju Skrivena anksioznost u kojoj ona spaja muzičke elemente foklorne muzike Grenlanda – bubanj „kilat” i fragmente inuitske pesme, sa disonantnim harmonijama i tonalitetima preuzetim iz zapadne tradicije.

Emisiju će zaokružiti delo Terra Memoria Kaije Sarijaho. Jedna od najpoznatijih finskih umetnica, koja je preminula 2023. godine, napisala je svoj drugi gudački kvartet 2006. godine. Prema rečima Kaije Sarijaho „delo je posvećeno onima koji su otišli... mi nastavljamo da se sećamo ljudi koji više nisu sa nama; materijal – odnosno njihov život – je kompletan, ništa više mu neće biti dodato. Ali mi koji ostajemo se stalno prisećamo zajedničkih trenutaka: naša osećanja nastavljaju da se menjaju, kao i naš odnos prema različitim aspektima njihovih ličnosti, neka sećanja nas progone u snovima. Nakon godina, neka od tih sećanja se menjaju, a neka ostaju kao sveži odblesci koje možemo ponovo da proživimo”, zaključuje Kaija Sarijaho.

Urednica emisije: Ivana Neimarević