Muzej zvuka – Pesmarica iz Glogova

Pečat na prvoj strani tenorske sveske, potvrđuje da je ovaj vredan manuskript pripadao katedrali u Glogovu, ali je do 1941. godine čuvan u Pruskoj državnoj biblioteci u Berlinu. Nakon Drugog svetskog rata, nestao je iz ove kolekcije, da bi se pojavio 1977, u Jagelonskoj biblioteci u Krakovu, gde se i danas čuva. U pitanju je izuzetno vredan rukopis, napisan na kvalitetnom papiru, sa ukrašenim inicijalima, u kojem se nalaze svetovne i duhovne kompozicije nastale u Šleziji u periodu pozne gotike, na samom kraju srednjeg veka, u provincijalnom, ali izuzetno plodnom kulturnom pejzažu. Rukopis se sastoji od tri sveske, sa deonicama diskanta, tenora i kontratenora i sadrži 294 pretežno troglasnih napeva, što je u to vreme već bila prevaziđena praksa. U pitanju je šarenolika mešavina svetovnih i duhovnih komada koju čine sedamdeset pesama na nemačkom jeziku, jedna na italijanskom i jedna slovenska pesma, dva kvodlibeta, šezdeset jedna instrumentalna kompozicija, kao i 158 vokalnih komada – himni, antifona, sekvenci i responzorijuma na latinskom jeziku. Rukopis je plod rada samo jednog pisara, ako se izuzme poslednji komad u zbirci. Da li je pisac bio samo sakupljač ovih komada, ili možda i kompozitor nekih od napeva, danas nije moguće utvrditi. Samo nekoliko kompozicija iz „Pesmarice iz Glogova” mogu se pronaći i u drugim rukopisima ili onovremenim štampanim izdanjima.

Muzički, u ovim delima prepoznajemo kompleksne polifone radove, ali i jednostavnost himničnih napeva, koje su izvodili crkveni pevači, ali i stanovnici grada. Iako je u pitanju ruralni region, blizina velikog centra kakav je bio Vroclav, uticao je da se i u Glogovu formira sloj obrazovanog stanovništva, aristokrata, crkvenog klera i građana, koji su dolazili iz svih kutaka carstva – od Češke, Poljske, Mađarske, ali i franko-flamanske regije i Italije, i koji su svi učestvovali u negovanju muzičke prakse u ovom gradu.

Urednica emisije: Ivana Neimarević