Gramofonija

Ovo izdanje svedoči o zanimljivoj praksi distribucije snimaka na gramofonskim pločama putem pošte sredinom XX veka u Sjedinjenim Američkim Državama, kao i o brojnim akvizicijama kompanija u to vreme koje su ostavile traga i na nosačima zvuka. Naime, snimke koje ćete slušati je originalno proizvelo Društvo koncertne dvorane, koje su braća Josefovic osnovala 1946. godine u Njujorku kao klub pretplatnika koji su preko pošte naručivali izdanja iz njihovog kataloga. Na ideju su došli pošto im se ukazala prilika da jeftino dođu do plastičnih sirovina pogodnih za izradu vinila, budući da su prethodno bili uključeni u poslove sa trgovinom hemikalijama, a kako su obojica bili pasionirani ljubitelji muzike, rešili su da osnuju kompaniju koja će objavljivati gramofonske ploče po nižim cenama od onih u prodavnicama ploča. Kompanija je u prvoj deceniji imala zapažene uspehe i desetine hiljada pretplatnika, te su njena izdanja podeljena u četiri kluba prema vrsti muzike koju su distribuirali – “Hendl”, “Opera”, “Kamerna muzika” i “Muzička remek-dela”. Do snimaka su dolazili angažovanjem solista i orkestara iz Sjedinjenih Američkih Država i Evrope, a do sredine pedesetih godina su uspeli da pokrenu i slične servise u pojedinim evropskim zemljama.

Braća Josifovic su 1956. godine rešila da kompaniju prodaju izdavačkom gigantu, korporaciji Krauler-Kolijer koja je bila jedna od vodećih u pretplatničkoj distribuciji štampanih publikacija i nastavnih izdanja za škole i koledže. Novo rukovodstvo je nastojalo da uveća bazu pretplatnika atraktivnim i jeftinim reizdanjima, menjajući poslovni model koji više nije podrazumevao obavezno članstvo i periodične porudžbine, već su omogućavali naručivanje pojedinačnih izdanja. Ploča koju večeras slušate je objavljena ubrzo nakon akvizicije i ilustruje promenu poslovne strategije. Reč je o snimcima koji su zabeleženi 1951. i 1953. godine u različtim okolnostima i oba su prethodno objavljena na mono pločama od 10 inča u okviru pretplatničkih serija. Međutim, novo rukovodstvo ih je objedinilo pod nazivom „Dvorci iz Kastilje“ zbog španskog karaktera izvedenih kompozicija i objavilo kao pojedinačno izdanje, sada dostupno bez pretplatničke obaveze. Takođe, orkestri koji izvode ove kompozicije su potpisani kao „Novo simfonijsko društvo“ iako je reč o različitim ansamblima, kako bi se zaobišli pravni problemi i stvorio utisak objedinjenosti numera na albumu. Nakon 1963. godine ova vrsta servisa gubi na popularnosti i njihovi snimci su retko doživljavali ponovna reizdanja.

Autor: Milan Milojković