Festival u Lucernu 2023

Najpre ćete čuti kompoziciju Tužno veče Lili Bulanže, koju je, kao i njen pandan – ostvarenje U prolećno jutro – pisala 1917. i 1918. godine. Oba dela su nastala pod uticajem nedaća koje je Prvi svetski rat doneo njenoj rodnoj Francuskoj, a zajedno sa sestrom Nađom Bulanže, Lili je organizovala brojne humanitarne događaje kako bi se prikupila pomoć za vojnike koji su napustili karijere muzičara kako bi učestvovali u borbama.

Drugi deo koncerta ispunila je Osma simfonija u ce molu Antona Bruknera. Delo, koje postoji u dve verzije – iz 1887. i 1890. godine – Brukner je posvetio austrijskom caru Francu Jozefu Prvom. Premijerno je izvedeno 1892. godine u Beču, kada je Filharmoničarima ovog grada dirigovao Hans Rihter, a u publici su, između ostalih bili i Hugo Volf i Johan Štraus. Međutim, zbog svoje kompleksnosti i velikih interpretatorskih zahteva koje je Brukner stavio pred izvođače, delo je samo dva puta izvedeno za njegovog života. Američka premijera je bila 1909. godine, dok je publika u Londonu Bruknerovu Osmu simfoniju prvi put čula tek 1929. godine.

Nakon jedne decenije, 1939. godine, austrijski muzikolog Robert Has objavio je kritičko izdanje Bruknerove Osme simfonije, a u svom radu koristio je kompozitorov manuskript iz 1890, ali i pojedine odlomke iz prve verzije dela koje je Brukner izmenio ili izostavio u potonjoj partituri iz 1890. Iako su mišljenja muzikologa podeljena po pitanju Hasove verzije Bruknerove Osme simfonije, delo je postalo popularno među dirigentima, pa su ga često izvodili Herbert Karajan, Bernard Haitink i Ginter Vand. Jedan od istaknutih interpretatora Bruknerove muzike, dirigent Georg Tintner, naglasio je da je verzija Roberta Hasa zapravo najbolje izdanje Osme simfonije, a samog Hasa označio kao izuzetnog poznavaoca Bruknerovog opusa.

Urednica Irina Maksimović Šašić