Marko Božić: Obrazovanje pravnika u socijalističkoj Jugoslaviji

Marko Božić opisuje obrazovanja pravnika u socijalističkoj Jugoslaviji na primeru Pravnog fakulteta u Beogradu, s posebnim osvrtom na mesto i ulogu marksističke doktrine u izvođenju nastave na predmetima sa osnovnih studija prava u periodu između 1945. i 1991. Metodološki, autor se oslanja na dva istraživačka postupka i dva izvora građe. Prvi, sinhronijski pristup koristi se analizom udžbenika i drugih nastavnih materijala korišćenih u nastavi na beogradskom Pravnom fakultetu i na drugim pravnim fakultetima u Jugoslaviji tokom istraživanog perioda. Ova analiza se preduzima s dvojakim ciljem: da se uoče osnovne tendencije u usvajanju i istrajavanju (ili pak distanciranju, pa i odbacivanju) marksističkih teza u relevantnim didaktičkim materijalima po predmetima, odnosno da se podvuku razlike i povuku paralele po pravnim subkulturama unutar (ne)jedinstvenog jugoslovenskog pravnog područja, a pre svega po liniji razdvajanja istok–zapad, s obzirom na dve dominantne pravne tradicije i škole – beogradsku i zagrebačku, i zone njihovog uticaja. Drugi, dijahronijski pristup u svom fokusu ima četiri decenije dugu evoluciju kurikuluma na beogradskom pravnom fakultetu i oslanja se na dostupnu arhivsku građu, a pre svega na konsekutivne nastavne planove i programe ove visokoškolske ustanove usvajane u socijalističkom periodu. Namera je da se analizom tih dokumenata utvrdi tačna periodizacija i određeno mesto prodora marksističkog učenja u tkivo nastavnih sadržaja kako bi se proverila neka opšta mesta u vezi sa interpretacijom istraživanog fenomena. Cilj je da se ustanove uži politički uzroci i širi društveni kontekst ranih sedamdesetih godina dvadesetog veka kao prelomnih za afirmaciju marksističkog pravnog obrazovanja u Jugoslaviji uopšte, i na pravnim fakultetima posebno.

Sledeće sedmice, od 18. do 22. decembra, nastavićemo emitovanje zvučnih zapisa sa ovog naučnog skupa.

Urednica ciklusa Tanja Mijović.