Žene u muzici – Šarlot Soi

Rođena u imućnoj porodici u Parizu kao Šarlot Direj, ova umetnica je od ranog detinjstva iskazivala interesovanje za muziku, a imala je i mogućnost da pohađa časove kod najboljih pedagoga svog vremena. Uz očevu podršku, studije je pohađala na čuvenom privatnom Konzervatorijumu u Parizu – Shola Cantorum, gde je učila kod Luja Vjerna, Vensana Dendija i Aleksandra Gilmana, a izvori navode da je bila aktivna u krugovima drugih francuskih žena-kompozitorki poput Nađe Bulanže i Mel Boni. U toku studentskih dana upoznala je Marsela Lebea, kompozitora sa kojim je stupila u brak 1909. godine. Ovaj muzički par bio je jedinstven u muzičkom životu Francuske u prvim decenijama dvadesetog veka, pošto su supružnici često sarađivali zajedno i pružali jedno drugom veliku podršku. Šarlot je, na primer, napisala libreto za Lebeovu lirsku dramu Beranžer koju je 1920. godine komponovao za Muzičko takmičenje grada Pariza. Sa druge strane, Marsel Lebe, kao dirigent, ali i sektretar Nacionalnog muzičkog društva, često je tokom dvadesetih i tridesetih godina prošlog veka predlagao i uključivao u koncertne programe i dela svoje supruge. Međutim, u želji da svoje ime sakrije od javnosti, i sama svesna nadmoći koju su kompozitori-muškarci imali naspram žena-kompozitorki, često je svoje partiture potpisivala pseudonimom Šarl Soi, zapravo, koristila je ime svog dede po majci.

Do sada otkriveno stvaralaštvo Šarlot Soi broji 35 opusa, među kojima su lirska drama Krunisani rob koju je komponovala u periodu od 1917. do 1921, a koja je premijerno izvedena 1947. u Miluzu; potom Tema sa varijacijama za violinu uz pratnju klavira ili orkestra iz 1921, Klavirski trio iz 1931, dva gudačka kvarteta iz 1933. i 1947, nekoliko ostvarenja nazvanih Melodije, horska dela, simfonijska poema Mistični ples, kantata Četiri Budistička sabora, kao i nekoliko misa.

Urednica Irina Maksimović Šašić