Vek harmonike – Sofija Gubajdulina

U opusu ove značajne savremene kompozitorke harmonika zauzima važno mesto, a njena dela za ovaj instrument krase smele i nesvakidašnje kombinacije sa drugim instrumentima.

Sedam poslednjih Hristovih reči za violončelo, harmoniku i gudače Gubajdulina je napisala 1982. godine. Iste godine održana je premijera ovog dela, u interpretaciji umetnika kojima je posvećeno: violinčeliste Vladimira Tonhe i harmonikaša Fridriha Lipsa. U osnovi kompozicije je – u muzičkoj istoriji – važan motiv sedam poslednjih Hristovih reči na krstu, koje autorka predstavlja apstraktnim jezikom. U tom smislu ona poseže za instrumentalnim metaforama, tragajući na taj način za dubinom i misticizmom zvuka kojima predstavlja raspeće Hristovo.

Potom ćete čuti koncert za hramoniku, udaraljke i gudački orkestar pod nazivom Fahverk. Kao inspiraciju za ovo delo autorka navodi graditeljski stil starih kuća centralne Evrope i severnih Alpa, sa pomoćnom drvenom strukturom, poznat pod nazivom Fahverkhaus. To je jedinstven stil u kojem se konstruktivni elementi objekta ne kriju iza fasade zgrada, već se otvoreno se prikazuju. U slučaju kompozicije Fahverk, ideja je realizovana otvorenim prikazivanjem mogućnosti harmonike i istovremenim korišćenjem akordskog i melodijskog registra u desnom manualu. Ovaj koncert Gubajdulina je 2009. godine posvetila Geiru Draugsvolu, sa kojim blisko sarađuje skoro 30 godina.

Urednica emisije Marija Vuković