Riznica

Danas u RIZNICI razgovaramo sa Gordanom Ilić Marković o srpskim zarobljenicima u logorima Austrougarske monarhije. Hapšenje Srba na tlu monarhije počelo je odmah posle atentata u Sarajevu. Tokom rata, pored vojnika, u zarobljeništvo je odveden i veliki broj civilnih stanovnika Kraljevine Srbije iz svih društvenih slojeva. Mnogi se nisu vratili - umrli su u logorima Boldogasonj, Nežider, Braunau, Ašah, Mauthauzen ... od gladi, bolesti, hladnoće i teškoga rada.

Nekoliko očuvanih grobalja i malobrojni spomenici danas su svedoci toga doba. Fotografije i filmski zapisi pružaju uvid u pojedinačne sudbine zarobljenih vojnika, žena, staraca i dece - od beba rođenih u zarobljeništvu do devedesetogodišnjaka. Među zatočenima su bili i Milutin Milanković, Marko Murat i Geca Kon.

Gordana Ilić Marković, inače viši lektor Odseka za slavistiku Univerziteta u Beču, na osnovu sopstvenih istraživanja i prikupljene građe, održala je prošlog utorka u Matici srpskoj u Novom Sadu predavanje o ovoj temi. Njeno izlaganje bilo je ilustrovano slajdovima i dokumentarnim filmskim zapisima koji prikazuju organizovanje svakodnevnog života (škole, pozorišta, muzika), ali i teške životne uslove (bolnice, prisilni rad) i masovna umiranja u logorima. U prepletu dva toka kazivanja (razgovora za "Riznicu" i predavanja u Matici srpskoj), slušaoci Radio Beograda 2 mogu da steknu upečatljivu sliku o logorima koji nisu bili stvoreni za genocid, kao logori u Drugom svetskom ratu, ali je boravak u njima, u ogromnom broju slučajeva, rezultirao smrću.

Urednik emisije je Sonja Malavrazić