Šest filmova koji su obeležili 2025: Godina autorskog filma i festivalskih pobednika

1. Jedna bitka za drugom (rež. Pol Tomas Anderson)

Film Pola Tomasa Andersona se proglašava za „film godine“ i najčešće pojavljuje na listama kao jedan od najbolje ocenjenih filmova godine (uključujući Metacritic i Rotten Tomatoes) i dobija nepodeljeno priznanje kritike. Podjednako visoko rangiran u SAD i Evropi, prepoznat kao veliki autorski rad koji spaja snažan narativ, glumačke interpretacije i politički podtekst.

Već se govori o gotovo izvesnim nominacijama i dobrim šansama da se one i potvrde na dodeli Oskara, što potvrđuje i devet nominacija za Zlatni globus, kako po pitanju glavnih, ali i sporetdnih glumaca – Leonarda Dikaprija, Šona Pena, Benisija del Tora, Tejane Tejlor i Čejs Infiniti – tako i po pitanju scenarija, režije i tehničkih komponenata poput muzike i fotografije.

Film prati život Boba Fergusona (Leonardo Dikaprio), nekadašnjeg revolucionara, koji je 16 godina nakon raspada svoje levičarske grupe primoran da se ponovo suoči s prošlošću kada mu neprijatelj otme ćerku, Vilu. Dok se Bob suočava sa zlokobnim pukovnikom Stivenom Džej Lokdžoom (Šon Pen), mora da balansira između borbe za pravdu i očinske ljubavi.

(Metacritic: ~96/100; Rotten Tomatoes: ~97% kritičke pozitivne recenzije IMDb: Uvršten među najbolje ocenjene filmove godine.)

2. Grešnici (rež. Rajan Kugler)

Žanrovski film sa izraženim društvenim komentarom. Američka kritika ga ističe kao jedan od najznačajnijih naslova godine, dok ga evropski mediji prepoznaju kao primer filma koji koristi popularni format za ozbiljne teme.

Radnja filma smeštena je tokom tridesetih godina na jugu SAD u vreme zakona Džima Kroua, a Majkl B. Džordan igra dvostruku ulogu braće blizanaca koji se vraćaju u svoj rodni grad, ali su suočeni sa još većim zlom.

Dobio je pozitivne recenzije kritičara, uz posebne pohvale za režiju i muziku. Grešnici imaju i sedam nominacija za Zlatni globus, uključujući najbolji učinak u boks-ofisu i za najboljeg glumca Majkla B. Džordana i Kuglera za najbolju režiju.

(Rotten Tomatoes: 97% kritičarski „Certified Fresh“ Metacritic: ~84/100 IMDb: Uvršten među više top lista za 2025.)

3. It Was Just an Accident (rež. Džafar Panahi)

„Ne propustite dobitnika Zlatne palme Džafara Panahija“, napisao je filmski kritičar Adam Najman, jer „nijedan drugi film ove godine ne deluje svirepije od početka do kraja“.

Ubrzo nakon što mehaničar u Iranu otme čoveka za koga veruje da je nekada bio njegov okrutni tamničar, film „mutira – uznemirujuće i urnebesno – iz ogoljenog trilera osvete u komad egzistencijalne sramote". Da li je zarobljenik uopšte pravi čovek? Panahi je i sam bio politički zatvorenik i poziva sve nas da dublje razmotrimo osvetu i milosrđe.

Jedan od najznačajnijih političkih filmova godine koji evropska kritika svrstava u sam vrh, dok američki mediji ističu njegovu hrabrost i autorski integritet.

Panahijeva Drama It Was Just an Accident nominovana je za četiri nagrade Zlatni globus. Treba imati u vidu da je raznim periodima tokom protekle dve decenije dok pravi filmove Panahi bio zatvaran, stavljan u kućni pritvor i zabranjen mu je izalazk iz Irana. Ranije ovog meseca dok je putovao van Irana osuđen je na godinu dana zatvora i novu dvogodišnju zabranu putovanja.

(Rotten Tomatoes: 98/100 kritičarski, 92/100 publike)

4.  Sentimental Value (rež. Joakim Trir)

Tihi favorit kritike, češće visoko pozicioniran u Evropi, ali prisutan i na američkim listama filmskih kritičara, što potvrđuje i osam nominacija za Zlatni globus, od čega su četiri za glumce: Stelana Skarsgarda, Renate Reinsve, El Faning i Inge Ibsdoter Lileas. Ističe se suptilnošću, scenarijem i emotivnim pristupom.

Inzvarendan novi film Joakima Trira najviše će razumeti svi koji su se borili sa roditeljskim teretom. Stelan Skarsgard igra filmskog stvaraoca koji, nakon što nije uspeo da ubedi svoju ćerku glumicu da glumi u njegovom najnovijem autobiografskom projektu, umesto toga angažuje američku starletu i počinje snimanje na porodičnom imanju.

Vešto istražujući nelagodnu napetost između umetničkog izražavanja i lične povezanosti, Sentimentalna vrednost je osvežavajuće zrelo delo scenariste i reditelja Joakima Trira, koje je izvanredno odglumljeno na svim nivoima, slaže se kritika. A po oceni publike na Roten tomatosu – duboko potresna porodična drama za odrasle, koja istražuje ljudske emocije sa sigurnom uzdržanošću, ostavljajući utisak koga se teško osloboditi.

(Rotten Tomatoes: 97/100 kritičarski, 94/100 publike)

5. Hamnet (rež. Kloe Žao)

Intimna drama i književna adaptacija, zasnovan na istoimenom romanu Megi O’Farel, koja je posebno odjeknula u evropskoj kritici. Gardijan i Bi-Bi-Si ga svrstavaju među najpoetičnije filmove godine, dok je u SAD prepoznat kao prestižno autorsko ostvarenje.

Film prati odnos između Vilijama Šekspira i njegove supruge Agnes, kao i uticaj tragične smrti njihovog jedanaestogodišnjeg sina Hamneta na njihove živote. U glavnim ulogama su Džesi Bakli i Pol Meskal kao Agnes i Vilijam, dok se u sporednim ulogama pojavljuju Emili Votson i Džo Alvin.

U kategoriji drame Hamntet Kloi Žao je dobio šest nominacija uključujući i za zvezde filma Džesi Bakli i Pola Meskala.

(Rotten Tomatoes: 86/100 kritičarski, 93/100 publike)

6. Marti Veličanstveni (rež. Džoš Sefdi)

Film koji se stabilno pojavljuje na većini lista najboljih, zahvaljujući snažnoj glavnoj ulozi i jasno profilisanom autorskom pristupu. Često se nalazi u Top 10 izborima kritičara.

Naslovnu ulogu tumači Timoti Šalame koju kritičari ocenjuju kao najbolji rad u njegovoj dosadašnjoj karijeri, što potvrđuje i nominacija za Zlatni globus za glavnu mušku ulogu, uz ostale dve – za najbolji film i scenario.

Marti Veličanstveni je priča inspirisana stvarnim likom nagrađivanog igrača stonog tenisa Martija Rajsmana, čije je ime u filmu promenjeno u Marti Mauzer. Radnja je smeštena u Njujork 1950-ih, u vreme kada je Rajsman bio na vrhuncu karijere. Iako inspirisan njegovim životom, film nije biografski, već originalna priča.

(Rotten Tomatoes: ~96% kritičke pozitivne ocene)