Srbija – centar za promenu pola

Do pre 20 godina u Srbiji je transseksualnost smatrana bogohuljenjem, dok danas u zemlju dolaze ljudi iz celog sveta kako bi se podvrgli operaciji promene pola, čije troškove pokriva i republički Zavod za zdravstveno osiguranje, piše Njujork tajms.

Oko 100 stranaca i pacijenata iz zemlje promenilo je pol tokom prošle godine u nekoj od specijalizovanih ustanova za ovu vrstu operacije, a broj zainteresovanih je sve veći, sa kandidatima iz Francuske, Rusije, Irana, pa čak i iz SAD, Južne Afrike, Singapura i Australije, navodi list.

„Srbija postaje centar za operacije promene pola, delimično zahvaljujući i činjenici da je to veoma skup i komplikovan zahvat, koji izaziva sporenja u regionu, poput Austrije, Mađarske, Rumunije, Bugarske, Grčke i država bivše Jugoslavije", navodi cenjeni urolog Miroslav Đorđević, koji rukovodi beogradskim Centrom za genitalnu rekonstruktivnu hirurgiju.

Njujork tajms navodi primer Britanije, gde procedura promene pola košta oko 15.000 dolara i čije troškove pokriva nacionalna zdravstvena služba, a u kojoj je tokom 2009. godine izvedeno 143 zahvata.

Prema rečima hirurga Marsi Bauers iz Kalifornije, koja je izvela 1.100 operacija promene pola tokom poslednjih 10 godina, u Sjedinjenim Američkim Državama, koje su i globalni centar za promenu pola, samo oko pet hirurga regularno obavlja tu vrstu operacija.

Bauers navodi da su konzervativna shvatanja, nedostatak obučenih hirurga, u kombinaciji sa strahom lekara od mogućih tužbi nezadovoljnih pacijenata, razlog zbog kojeg „cveta" transrodni turizam.

Ono što privlači pacijente iz inostranstva da dođu u Srbiju jeste i cena operacije promene pola koja ne prelazi 10.000 dolara, što je mnogo manje od 50.000 dolara, pa čak i više na pojedinim klinikama u SAD.

Njujork tajms podseća da je sin američke pevačice Šer, Čez Bono, koji je rođen kao devojčica, ali je kasnije promenio pol, najavio da se nada da će doći u Beograd kako bi se podvrgao operaciji dobijanja muškog polnog organa i na taj način postati kompletan muškarac.

List takođe prenosi reči priznatog ginekologa-akušera Dušana Stanojevića koji smatra da je transeksualizam dugo bio tabu tema u bivšoj Jugoslaviji, koja čak nije ni pominjana u medicinskim udžbenicima.

Pionir u operacijama promene pola bio je, sada već pokojni doktor Sava Perović, koji je prvu operaciju ove vrste obavio davne 1989. godine, kada mu je došao muškarac koji je tvrdio da ima poremećaj u identitetu pola.

Vest se brzo proširila i doktor Perović se od tada suočio sa „legijom" pacijenata, a 20 godina kasnije Srbija ima četiri centra, specijalizovana za ovu vrstu procedure, navodi Njujork tajms.

Njujork tajms podseća da bi u Srbiji ove godine trebalo da bude održana gej parada što je, kako list ocenjuje, reč o značajnom koraku budući da je prošle godine vlada otkazala njeno održavanje.

Aktivisti poručuju da su uporni u tome da organizuju paradu i time pokažu da je Srbija skoro 12 godina od zbacivanja Slobodana Miloševića sa vlasti, uspela da se izbori sa predrasudama.

Zaključak autora teksta je da su promene vidljive i u takozvanoj popularnoj kulturi i ukazuje na popularnost domaćeg filma Parada koji se bavi predrasudama na tu temu, a istovremeno ističe neophodnost tolerancije.