Temelji moderne elektronske muzike

Malo ko bi pomislio da su temelji moderne elektronske muzike postavljeni dvadesetih godina prošlog veka u Rusiji. Fizičar i pronalazač Lav Sergejevič Termen, poznatiji kao Leon Teremin, stvorio je jedan od prvih elektronskih muzičkih instrumenata koji se svira bez dodira. Prvobitno je nazvan eterfon, a kasnije će , po svom pronalazaču postati poznat pod nazivom teremin.

Leon Teremin - pronalazač najpoznatiji po instrumentu koji se svira "u vazduhu". Međutim, manje je poznato da je ovaj "ruski Tomas Edison" veliki deo svog života i rada posvetio špijunaži. Njegova paradoksalna životna priča vodila ga je od privilegovanih krugova Kremlja preko visokog američkog društva do gulaga i nazad.

Promocija novog instrumenta teremina - koji je već bio hit u Rusiji i Evropi - u Njujorku, u vreme depresije, bila je zapravo paravan jer je Teremin Rusima prenosio podatke o američkoj industrijskoj tehnologiji. Deset godina kasnije, u vreme Staljinovih čistki, Teremin se vraća u Rusiju pod nerazjašnjenim okolnostima. Biva optužen za izdaju i osuđen na osam godina robije. Skoro tri decenije se verovalo da nije živ. Međutim, umesto u logoru, kaznu je služio radeći u tajnoj laboratoriji "šaraška". Jedan od njegovih čuvenih uređaja bila je i bubica za prisluškivanje - tzv. "stvar". Nalazila se u kabinetu američkog ambasadora u Moskvi tokom Hladnog rata, a otkrivena je tek 1952. godine. Smatra se pretečom moderne radio frekvencijske identifikacije, odnosno RFID tehnologije.

Ranih šezdesetih, Teremin je konačno oslobođen optužbi. Ipak, od izlaska iz šaraške 1947. godine, radio je za KGB sve do 1966. Nakon toga, novi život počinje na Moskovskom konzervatorijumu, gde sprovodi eksperimente sa elektronskim instrumentima. Međutim ne zadugo. Nakon što je Njujork tajms objavio tekst o njegovom životu, uz opis teremina kao "jecajućeg violončela, izgubljenog u magli, koje ne ume da pronađe put do kuće", zatvaraju mu laboratoriju sa obrazloženjem da elektricitet nije dobra muzika - eketricitet služi za pogubljenja električnom strujom. Ipak, sedamdesetih godina Teremin će na Moskovskom Univerzitetu predavati fiziku, odnosno akustiku.

Nakon 51. godine provedene u Sovjetskom Savezu, Leon Teremin, počeo je da putuje krajem osamdesetih, posetivši prvo Francusku, potom i Ameriku. Umro je u Moskvi 1993. godine.