Okinava ne želi više da čeka – novi guverner zatražio odlazak 9.000 američkih vojnika

Novi guverner japanskog ostrva Okinava, na kojem se stacionira velika većina američkih vojnika u toj dalekoistočnoj zemlji, zatražio je da armija SAD brzo ispuni obaveze preuzete dogovorom iz 2006. godine i izmesti 9.000 svojih pripadnika sa Okinave u inostranstvo.

Guverner Genta Kođa je izneo taj zahtev 4. novembra u intervjuu listu Mainjići povodom nedavnog zločina u kojem je pripadnik američke vojske usmrtio tridesetdevetogodišnju Japanku. Njegov argument je jednostavan – manje američkih vojnika na ostrvu značilo bi i manju verovatnoću da se dese kriminalni slučajevi i nesreće.

Po sporazumu Tokija i Vašingtona, potpisanom pre tačno 20 godina, 9.000 američkih marinaca je trebalo da bude prebačeno na američko ostrvo Guam, Havaje i druge lokacije van Japana kako bi se smanjilo opterećenje koje trpi stanovništvo Okinave.

Međutim, samo njih stotinu ju je napustilo i to tek 2024. godine, čitavih 18 godina nakon postizanja tog dogovora o postupnom izmeštanju američkih trupa.

Nepokretni nosač aviona 

Okinava je najveće ostrvo u arhipelagu Rjukju, na kojem živi 1,3 miliona ljudi. Okinava predstavlja samo 0,46 posto japanske teritorije, ali ugošćava čak 70 odsto američkih vojnih baza u Japanu – na njenoj teritoriji se nalazi više od 30 američkih kasarni i drugih vojnih objekata, od kojih je najveće vazduhoplovna baza Kadena.

Na Okinavi živi oko 80.000 pripadnika američke vojske, civila na radu u vojsci i članova njihovih porodica. Broj vojnika kreće se između 25.000 i 30.000.

Nezgode poput padova vojnih letelica, saobraćajnih nesreća koje su prouzrokovali američki vojnici ili pogibija civila prilikom vežbi gađanja živom municijom, kao i zločini, kao što su ubistva, provale i pljačke su višedecenijski konstantni problem koji muči domaće stanovništvo tog tropskog ostrva, koje je i popularno turističko odredište za građanje Zemlje izalećeg sunca.

Primera radi, u periodu od 1989. godine do polovine 2026. japanskoj policiji je prijavljeno ukupno 4.998 kriminalnih slučajeva u koje su umešani američki vojnici i njihove porodice, od čega je 2.447 zabeleženo na Okinavi.

Glasan zahtev u tiražnom listu

Četrdesettrogodišnji Kođa, po profesiji farmaceut, stupio je na dužnost guvernera Okinave poslednjeg dana septembra nakon što je na lokalnim izborima kao nezavisni kandidat sa podrškom vladajuće Liberalno-demokratske partije porazio dugogodišnjeg guvernera Denija Tamakija. 

Međutim, samo nekoliko dana po dolasku na funkciju novog guvernera desilo se pomenuto ubistvo koje se stavlja na teret dvadesetogodišnjem američkom marincu.

Telo opljačkane japanske državljanke pronađeno je u hotelu glavnog grada prefekture Okinava Nahi 3. oktobra, nakon čega je američka vojska objavila tridesetodnevnu zabranu izlaska svojih pripadnika iz kasarni.

Međutim, tokom trajanja te zabrane na Okinavi je uhapšen američki vojnik zbog vožnje u pijanom stanju, što je dodatno podstaklo proteste i zahteve za odlazak američkih trupa.

Mada vladajućoj Liberalno-demokratskoj partiji, s kojom je Kođa blizak, odgovara prisustvo američke vojske kao faktora odvraćanja u odnosu na kinesku i severnokorejsku armiju, ubistvo s početka oktobra prisililo ga je da se u jednom od najvećih novinskih glasila Japana Mainjićiju, koji se izdaje u prestonici Tokiju, jasno odredi u odnosu na prisustvo američke vojske, odnosno, zatraži njenu osetnu redukciju u skladu sa dogovorom iz 2006. godine.