Pokrenut proces zaštite jedinstvene tvrđave na Crnom vrhu kod Pirota

Sa tvrđave na Crnom vrhu, kao na dlanu vidi se cela pirotska kotlina. Uprkos izvanrednom geostrateškom položaju, tvrđava je danas zapuštena i zarasla u korov.

"Krajem 19. veka njena strategijska i fortifikacijska uloga je bila jako bitna. Ona je nastala iz jedne potrebe da se granica tadašnje Kraljevine Srbije, prema Bugarskoj, što bolje strategijski utvrdi”, navodi istoričar Davor Lazarević.

Posle 1890. godine vojne vlasti Kraljevine Srbije sagradile su na desetine utvrđenja na istočnoj granici. Gradili su ih meštani okolnih sela prisilnim radom.

Davor Lazarević, istoričar nastavlja: "Ova tvrđava je završena 1893. godine kada je Kralj Aleksandar Obrenović preuzeo punu funkciju vlasti i zbog toga imamo njegov monogram na samom ulazu u tvrđavu.”

Tvrđava na Crnom vrhu je jedina prava artiljerijska tvrđava koja je sagrađena iznad zemlje. Zbog svoje jedinstvenosti zaslužuje zaštitu.

“Napravljena je tehnička, fotografska i fotogrametrijska dokumentacija o tvrđavi, to je osnovi preduslov kako bi se pripremio taj veliki dosije koji kasnije ide na usvajanje. To će nam, stavljajući tvrđavu u fokus, omogućiti da se njome bavimo na jedan drugačiji način što se tiče obnove i dalje zaštite”, ističe Elena Vasić Petrović, arhitekta Zavoda za zaštitu spomenika Niš.

Iako je unutrašnjost tvrđave i dalje savršeno očuvana, sa spoljne strane vidljivi su znaci propadanja. Zato stručnjaci upozoravaju da je poslednji trenutak da se tvrđava na Crnom vrhu obnovi i zaštiti.