Izložba u Šapcu povodom 80 godina od oslobođenja

Sa željom da se žrtve ne zaborave i da se slični zločini više nikome ne dogode, u šabačkom Narodnom muzeju, u susret 80-godišnjici od oslobođenja, otvorena je izložba, "Drugi svetski rat u Šapcu i šabačkom kraju kroz fotodokumentaciju i propagandni materijal." Postavka podseća na neke od najpotresnijih događaja iz istorije tog grada.

Stradanje u Šapcu tokom Drugog svetskog rata nije bilo ništa manje nego u Kragujevcu ili Kraljevu, kaže autor izložbe koji je dugogodišnji rad pretočio u postavku. Nemačka artiljerija je 13. aprila 1941. sa leve obale Save, otpočela napad na grad.

Branislav Stanković, autor izložbe, kaže: "Izložba zapravo od samog početka priča priču o stradanju, jer se prvo veliko stradanje dogodilo u Zasavici, u oktobru mesecu 1941. godine, kada su na jednoj lokaciji pobijeni svi Šabački Jevreji i Romi i jedan deo iz Kladovskog transporta, muškarci koji su bili deo Kladovskog transporta koje su Šapčani prihvatili. Zaista treba da budemo jako ponosni, jer Evropa u tom trenutku gori u antisemitizmu, a naši preci su ovde u gradu primili 1200 Jevreja iz Beča, udomili ih i vodili brigu o njima sve dok nisu stigli Nemci. Sa druge strane, možete takođe ispratiti i propagandni materijal koji su Nemci u tom periodu lepili po gradu."

Iste godine, Nemci su zarobili oko 5.000 muškaraca od 14-70 godina, i naterali ih da trče do sela Jarak, na drugoj obali Save. Tokom ,,Krvavog marša,, ubijeno je 120 osoba. Nemačka okupacija trajala je do 20. oktobra 1944. godine. Tri dana kasnije, u grad su ušle partizanske jedinice. Bez sudskog postupka i utvrđene krivice, pojedine Šapčane su proglasili izdajnicima i narodnim neprijateljima i ubili na starom železničkom mostu. Među uhapšenima bila je i dr Ružica Vojić, najveća dobrotvorka Narodnog muzeja u Šapcu.

Branislav Stanković, autor izložbe, dodaje: "Ogromna većina je onih koji su likvidirani zbog toga što su bili neprijateljski raspoloženi prema komunizmu, prema sistemu koji je uspostavljan, ili su bili bogati, ili su bili pre toga visoko pozicionirani kao intelektualci, apotekari, advokati, lekari, profesori, i to je bio dovoljan razlog da budete likvidirani u divljim čišćenjima, kako u ostatku Srbije, tako i u Šapcu."

U decembru iste godine, u Semberiji je zarobljeno 56 pripadnika Đačkog bataljona Cersko-majevičkog korpusa. Nakon mučenja, svi su ubijeni. Porodicama je tek posle jedne decenije dozvoljeno da njihove posmrtne ostatke prenesu na Donjošorsko groblje u Šapcu.